İsrail ve ABD'nin 28 Şubat tarihinde İran'a saldırılarıyla başlayan ve ABD Başkanı Donald Trump'ın salı günkü ateşkes açıklamasından sonra yeni bir sürece giren çatışmalar uluslararası gündemin en çok konuşulan maddesi olmayı sürdürüyor. İsrail, ateşkes açıklamasının ertesi günü Lübnan'a saldırarak en az 254 kişinin ölümüne yol açarken gelişmelerle ilgili asılsız iddialar da sosyal medyada etkileşim oluşturuyor.

ARKA PLAN VE İDDİALAR

Çarşamba günü gerçekleşen İsrail saldırılarının ardından kameralar karşısına geçen Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron saldırıları kınadıklarını ve ateşkesin sürmesi ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve Lübnan Başbakanı Nawaf Salam ile telefon konuşması gerçekleştirdiğini duyurdu.

Macron ifadelerinde yer almayan cümleler ise sosyal medyada dolaşıma sokuldu. ABD merkezli sosyal medya platformu X'te paylaşılan bir gönderide Macron'un "İsrail kabul edilemiyor. İsrail dünya barışı için hala bir tehlike. Netanyahu'nun ne olduğu anlaşılmıştır" ifadelerini kullandığı öne sürüldü.

Yüz binlerce görüntülenme sayısına ulaşan paylaşımda Macron'un 8 Nisan Çarşamba günü Elysee Sarayı'nda yaptığı açıklamanın görüntülerine yer verildi.

BULGULAR

Açık kaynak taramasında görüntünün Elysee Sarayı'nda yapılan 'İran ve Orta Doğu'daki durum gündemli savunma ve güvenlik konseyi' toplasının artından kayda geçtiği tespit edildi. Görüntü, Fransa'nın cumhurbaşkanlık makamı Elysee Sarayı'nın resmi hesabı tarafından da sosyal medya platformlarında paylaşıldı. 

Macron'un Fransa basınında ve uluslararası haber kaynaklarında yer alan açıklamasından kesilen 16 saniyelik görüntüde "An itibariyle ateşkese dahil edilen, dahil edilmesini olumlu değerlendirdiğimiz, ateşkesin dışında bırakılmasının ise kötü sonuçlar doğuracağını öngördüğümüz Lübnan'da saldırılar son saatlerde kesildi. Burada durum kritik" ifadelerini kullandığı duyuluyor. Görüntüye, Elysee Sarayı'nın paylaştığı bağlantının 2'nci dakika 30'ncu saniyesinden itibaren erişilebiliyor. 

Macron'un, X platformunda iddia edilen ifadeleri kullanmadığı görülüyor. Macron'un açıklamalarını Anadolu Ajansı'nın da aralarında bulunduğu birçok uluslararası basın kuruluşu kamuoyuyla paylaştı.

Macron'un konuşmasının tam metni de Elysee Sarayı'nın resmi internet sitesinde yayınlandı. Konuşmada, X'teki yanıltıcı paylaşımda geçen ifadelerin yer almadığı görülüyor. Macron'un konuşmasının tam metninin Türkçe çevirisinde, "Birkaç saat önce ilan edilen ve burada selamlamak istediğim ateşkes haberinin ardından bu Savunma ve Ulusal Güvenlik Kurulu için bir araya gelmiş bulunuyoruz. Mevcut bilgilerimiz doğruysa, ateşkes sahada şu an için uygulanıyor. Önümüzdeki gün ve haftalarda bölge genelinde ateşkese tam anlamıyla riayet edilmesini ve müzakerelerin başlamasını bekliyoruz. Fransa’nın 2018’den bu yana savunduğu gibi bu müzakereler; İran ile ilgili nükleer, balistik ve bölgesel meselelerin kalıcı bir şekilde çözülmesini sağlamalıdır. Çatışmanın başından beri, yaklaşık 40 gündür tekrar tekrar söylediğimiz gibi; tüm bölgede istikrar için gerekli güvenlik garantilerini ancak müzakere yoluyla sağlayabiliriz. Dolayısıyla bu ateşkes ilanı çok iyi bir gelişmedir.

Bu Kurul, Orta Doğu’daki duruma dair tam bir değerlendirme yapmamıza vesile olacaktır. İlk günden beri hedefimiz aynı kaldı, bu hedeften sapmadık ve sapmayacağız: Öncelikle çıkarlarımızı ve vatandaşlarımızı korumak; ardından bölge ortaklarımızın yanında yer alarak topraklarının savunulmasına katılmak (ki haftalardır yaptığımız budur); ve son olarak barışı, bölgede seyrüsefer özgürlüğünü tesis etmek ve en karmaşık durumda olanların yanında yer alarak gerilimi düşürmek için çalışmak.

Bu bağlamda, Kurul toplantısı sırasında en hassas meselelerden olan Hürmüz Boğazı ve Lübnan konularını ele alacağız. Hürmüz Boğazı konusunda İran, buradaki engeli kaldırmaya hazır olduğunu duyurdu; bu olumlu bir adımdır. Haftalardır Asya, Avrupa ve bölgedeki ortaklarımızı harekete geçirmek için çalışıyoruz. Bugün yaklaşık 15 ülke seferber olmuş durumda ve Fransa’nın yönetiminde, şartlar oluştuğunda trafiğin yeniden başlamasını kolaylaştırmak amacıyla, İran ile koordineli bir şekilde yürütülecek tamamen savunma amaçlı bir misyonun planlamasına katılıyorlar. Kurulda bu konuya tekrar döneceğiz.

Lübnan konusuna gelince; Lübnan’ın da şu an itibarıyla ateşkese dahil edilmiş olması çok iyi, hatta vazgeçilmez bir gelişmedir. Son birkaç saattir saldırılar durmuş vaziyette ancak durum kritiktir. Hizbullah, İsrail’e saldırarak ve Lübnan’ı bölgesel bir krizin içine çekerek stratejik bir hata yapmıştır; fakat tanık olduğumuz saldırılar ve İsrail’in Güney Lübnan’ı işgali uzun vadeli bir çözüm olamaz, bunu biliyoruz. Bu bağlamda arzumuz, ateşkesin Lübnan’ı tam anlamıyla kapsadığından emin olmaktır.

Diğer yandan, birkaç aydır mevcut olan ve ABD ile Fransa'yı da kapsayan koordinasyon mekanizmasının tam olarak yeniden faaliyete geçmesini ve Lübnan Silahlı Kuvvetleri'ne, kendi toprakları üzerinde kontrolü tamamen yeniden sağlamaları ve Hizbullah'a karşı etkili bir mücadele yürütmeleri için verilen desteğin güçlendirilmesini sağlamalıyız. Bu konuda da koordinasyonu sağlamak üzere değerlendirmelerimiz olacak. Ayrıca bölgedeki diğer ülkelerin durumuna da değineceğiz. Özellikle, durumun İran yanlısı milislerin faaliyetleri nedeniyle oldukça istikrarsız olduğu Irak’ı düşünüyorum; Irak da ateşkese dahil edilmelidir. Başbakan ve Iraklı yetkililerle temas halinde kalıcı barış çözümleri inşa etmek önemlidir.

Son olarak, çatışmanın ekonomik ve enerjisel sonuçları ile ateşkesin vatandaşlarımız ve Avrupa üzerindeki etkilerini ele alacağız.

Kurul çalışmalarına başlamadan önce, Cécile Kohler ve Jacques Paris’in serbest bırakılmasını selamlamak ve hepimizin yaşadığı derin rahatlamayı ifade etmek istiyorum. Onları sabahın sonuna doğru kabul etme imkanım olacak. Bu, üç buçuk yıllık korkunç bir sınavın sonudur. Umman makamlarına, özellikle son dönemdeki arabuluculuk çabaları için, bu müzakerelere dahil olan tüm devlet birimlerine, büyükelçimize ve Bakanlığın yetkisi altında son haftalarda büyük bir cesaretle dikkate değer bir iş çıkaran ekibine teşekkür etmek istiyorum. Şu an itibarıyla onların Fransız toprağına ayak basmış olmalarından dolayı son derece mutluyuz. Çok teşekkürler." ifadeleri yer aldı.

Konuyla ilgili sosyal medya paylaşımı da yapan Macron, "Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve Başbakan Nawaf Salam ile az önce bir görüşme gerçekleştirdim. Kendilerine, bugün İsrail tarafından Lübnan'da gerçekleştirilen ve çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesine neden olan ayrım gözetmeksizin yapılan saldırılar karşısında Fransa'nın tam dayanışmasını ifade ettim. Bu saldırıları en sert şekilde kınıyoruz. Bu saldırılar, kısa süre önce varılan ateşkesin kalıcılığını doğrudan tehdit etmektedir. Lübnan'ın bu ateşkesin bir parçası olması zorunludur. Lübnan'ın toprak bütünlüğünün korunması gerekliliğini ve Fransa'nın, Lübnan makamlarının ülkenin egemenliğini sağlama ile Hizbullah'ın silahsızlandırılması planını uygulama yönündeki çabalarını destekleme konusundaki kararlılığını bir kez daha yineledim" ifadelerini kullandı.