Fotoğrafın Şerif Hüseyin ve oğullarını gösterdiği iddiası

Çağdaş Çetindemir / 28.11.2023

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'e ait tarihi bir fotoğraf,  sosyal medyada etkileşim alıyor.

ARKA PLAN VE İDDİALAR

Fotoğrafın Mustafa Kemal Atatürk'le birlikte "Mekke Şerifi" ve "Hicaz Kralı" olarak bilinen Şerif Hüseyin'i ve oğullarını gösterdiği öne sürüldü.

1916'da Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Şerif Hüseyin ve oğullarının Medine civarında başlattığı Arap isyanı püskürtülmüştü.

Sosyal medyada paylaşılan ve yayılan fotoğraf, etkileşim yarattı. Fotoğrafın güncel politik gelişmeler ve tarihi olaylarla ilişkilendirilerek yorumlandığı görülüyor.

Fotoğrafla ilgili çeşitli sosyal medya platformlarında farklı içeriklere ulaşılabiliyor.

BULGULAR

Fotoğrafta Mustafa Kemal Atatürk'le birlikte Irak Kralı I. Faysal, Yunus Nadi Abalıoğlu ve Tevfik Rüştü Aras görülüyor.

Resmi kaynaklarda fotoğrafın çekim tarihi 1931, çekildiği yer ise Ankara olarak geçiyor.  

Fotoğrafta yazılı olanın aksine fotoğraftaki kişi, Şerif Hüseyin değil. Şerif Hüseyin'in üçüncü oğlu Irak Kralı I. Faysal.

Açık verilerde tespit edilen Şerif Hüseyin ve I. Faysal fotoğrafları, söz konusu fotoğrafta yer alan kişiyle karşılaştırıldığında I. Faysal'la eşleşiyor.

Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla 6 Nisan 1920’de Anadolu Ajansı’nın kuruluşunda yer alan Yunus Nadi Abalıoğlu'yla ilgili internette görsel taraması yapıldığında çok sayıda kaynağa erişiliyor. Yunus Nadi Abalıoğlu'nun fotoğraflarıyla "Şerif Hüseyin'in oğlu" algısı yaratılan soldaki kişi eşleşiyor.

Sağlık Bakanı ve Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Tevfik Rüştü Aras'ın fotoğrafına ve biyografisine Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesinden ulaşmak mümkün. Tevfik Rüştü Aras'la fotoğrafta "Şerif Hüseyin'in oğlu" algısı yaratılan sağdaki kişi karşılaştırıldığında eşleşiyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı internet sitesinde, fotoğrafa rastlanıyor.

Fotoğrafın bilgi notunda söz konusu kişinin Şerif Hüseyin değil I. Faysal olduğu doğrulanıyor.

Fotoğrafa Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu ve Anıtkabir internet sitelerindeki galeriden de erişilebilir.

"Türk Modernleşmesi'ni Ankara Palas üzerinden okumak: Doğu'dan Batı'ya açılan bir pencere" adlı makalede tarihi fotoğrafa ilişkin bilgilere ve 7 Temmuz 1931 tarihli Hakimiyet-i Milliye Gazetesi'ne yer veriliyor.

Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı'na ait Atatürk Ansiklopedisi'nde I. Faysal'a yönelik Hakimiyet-i Milliye arşivinden alınan aynı tarihli konuşma paylaşılıyor.

Ansiklopedide I. Faysal’ın ziyaretine ilişkin detaylara da erişmek mümkün.

BULGU SETİ
  • Fotoğraftaki kişi, Şerif Hüseyin değil oğlu I. Faysal.
  • Fotoğrafta sol baştaki Yunus Nadi Abalıoğlu, sağ baştaki Tevfik Rüştü Aras.
  • Fotoğraf 1931'de Ankara'da çekildi. Fotoğrafla ilgili doğru bilgiye, resmi kaynaklardan ve açı verilerden erişilebiliyor.

DOĞRU MU? YANLIŞ MI?

Fotoğrafın Şerif Hüseyin ve oğullarını gösterdiği iddiası gerçeği yansıtmıyor.