Sosyal medyada gerçekçi kişilik sergileyen fakat çeşitli algoritmalarla işletilen  bot hesaplar, seçim sürecinde önemli bir dezenformasyon silahı olarak kullanıldı.

Siyasi hedefler uğruna farklı algı oyunlarının sahnelendiği sosyal medya seçmeni manipüle etmeye çalışan bir ortama dönüştü. Robotik ve troll hesaplar bu hedefler doğrultusunda sosyal medyada faaliyet yürüttü. 

Seçim sürecinde aktif sosyal medya platformlarından biri olan Twitter, bu noktada büyük bir öneme sahip. Platform, politikada görünen ve görünmeyen iki yüzüyle etkili oluyor. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden Prof. Dr. Nurşen Mazıcı'ya göre bazı siyasilerin "politik savaş aracı" olarak kullandığı Twitter'ın politik görüşlerin daha çok konuşulduğu bir ortam olduğu açık. Bu yönü, Twitter'ın görünen yüzü ve açık bir politik etkileşim imkanı sunuyor.

Ancak bir de sosyal medya kullanıcıları için yanıltıcı olabilen ve bu nedenle görünmeyen yönü tehlikeli hale getiren bir gücü var. Bu gri alan, sosyal bot ve troll hesaplarla dezenformasyon üretimine, yayılımına ve çeşitli politik hedefler için kullanımına ortam sağlıyor.

Türkiye bir seçim dönemini geride bıraktı ve bu dönemde en aktif platformlardan biri Twitter'dı. Platformda şimdi -yani seçim sonrasında- ise bir sönme dönemi yaşanıyor.

Çeşitli sosyal medya kullanıcılarının, takipçi sayılarında birdenbire düşme olduğunu ifade ettikleri paylaşımlar arttı. Yani seçim döneminde görevini tamamlayan sosyal robotlar ya da belirli amaçlara hizmet eden trollerin işi bitti ve bir başka görevde yeniden belirmek üzere ortamı terk ettiler.

Yaşanan süreci Anadolu Ajansı Teyit Hattı'na değerlendiren siber güvenlik uzmanı Ersin Çahmutoğlu, şunları söyledi:

-       TEK MERKEZDEN YÖNETİLEN AVATAR ORDUSU: Twitter'da çok sayıda kullanıcının seçimler sonrası ciddi oranda takipçi kaybettiğini görüyoruz. Aslında ilk tur seçimlerin ardından az da olsa takipçi kayıpları yaşandı. Ama ilginçtir, ikinci tur seçimlerin yapıldığı 28 Mayıs sonrasında çok daha fazla kayıplar oldu. Adeta tek bir merkezden yönetilen avatar ordusu gibi, hesaplardan yüzlerce hatta binlerce takipçi saatler içerisinde yok oldu.

-       İKİ NEDENİ VAR: Bunun iki nedeni var. Birincisi Elon Musk'ın açıklaması. Musk, uzun süre aktif olmayan Twitter hesaplarını tamamen kapatacaklarını duyurdu ve hemen pek çok kullanıcı takipçilerinin azaldığını görmeye başladı. Ancak bu adım sonrası Türkiye'deki takipçi kayıpları o kadar fazla değildi. Esas takipçi kayıpları seçim sonrası oldu. İkinci neden de burada devreye giriyor; troll ve avatar orduları.

-       GÖREV BİTTİ İMHA EDİLDİ: Bazı siyasi partilere ve Cumhurbaşkanı adaylarına destek verenlerin organize ettiği troll ve avatar orduları seçim süresince çok sayıda hesap oluşturdu ve siyasi görüşüne bakmadan her kullanıcıyı takip etmeye başladı. Seçim sonrasında görevleri (başarılı ve başarısız) tamamlandı ve hepsi imha edildi. İçlerinde mavi tikli onaylanmış hesaplar da var.

-       ABD ÖRNEĞİ: Bu örneği ABD seçimlerinde de gördük. Yüzbinlerce troll ve avatar hesap seçimler sonrasında adeta buhar oldu. Benzer olaylar başka ülkelerdeki seçimlerde de yaşandı.

-       DEZENFORMASYONLA SEÇMEN ETKİLENDİ: Bu hesapların yalan ve dezenformasyon odaklı içerikleriyle belki de milyonlarca seçmen etkilendi. Zaten bunların amacı da tamamen bu. Seçmen davranışını etkilemek. Maalesef dünyada pek çok devlet bu operasyonlardan rahatsızlar. Twitter yönetimi bu konuda neler yapabilecek bilmiyoruz ancak bu sorun ilerleyen yıllarda daha da tehlikeli hale gelebilecek.