Dezenformasyon, sahte hesap ve kişisel veri hırsızlığı gibi çok sayıda siber suç, hukukta yeni nesil yasal düzenlemeleri beraberinde getirdi. Dezenformasyon, suistimal edilen internetin yol açtığı risk ve zararın en önemlilerinden.

SINIRSIZ ORTAMDAN SANAL SUÇA

Doğum sürecinde bireyde sınırsızlık hissi yaratan internet ve bireyin içinde kendini özgür addettiği sosyal medya, kısa geçmişinde çok derin izler yarattı. Kitleleri buluşturan ve gerçek hayatın sahnesine dönüşen sanal ortam, sınırları çizilememiş ama çizilmeye çalışılan, çapı belirsiz bir yaşam çemberi oldu.

Hayat da bu sanal dünyanın içinde aktı; açık ve gizli kimliklerle bireyi, aileyi, toplumu ve devleti etkileyen -bir kısmı da suç olan- nice "şey" yaşandı. İnternet çağının gelişim sürecinde ise işte bu şey'lerin hukuki bağlamı öne çıktı.

SİBER SUÇLA YASAL MÜCADELE

Suç ve ceza bakımından internet ve sosyal medya, uluslararası normlar, içtihatlar ve iç hukuk düzenlemeleriyle gündemdeki yerini koruyor.

Türkiye’de de benzer hukuki düzenlemeler var. Dijital ortamdaki suçlar, farklı kanunlarla geniş kapsamda ele alınıyor. Siber suçlarla ilgili öne çıkan bazı kanunlar şöyle:

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
• 7418 sayılı Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun

Teknolojinin sağladığı kolaylık, kimliğin gizlenebilmesi gibi nedenlerle siber suçlar artıyor. Sosyal medyada rastlanan kişisel verilerle ilgili ihlaller, dijital kimlik hırsızlığı, sahte hesaplarla dolandırıcılık, dezenformasyon üretme ve yayma, suç içerikli yayınlar, hakaret vb. çok sayıda yeni suçun artık cezai bir karşılığı var.

Hukuki düzenlemelerle hızla suistimale kapanan internetin/sosyal medyanın güvenilirlikte yolun başında olduğu söylenebilir.

İNTERNET SUİSTİMALLERİ BERABERİNDE GETİRDİ

Antalya Bilim Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. İnanç İşten de internette bireylere yönelik dezenformasyonu cezai sorumluluk açısından değerlendirdiği çalışmasında benzer bir konuya dikkat çekiyor. Hayatı kolaylaştıran internetin bazı suistimalleri beraberinde getirdiğini belirten İşten'e göre;

- İnsanlık tarihi boyunca başkalarının ticari sırlarına, kişisel verilerine ve hatta kişisel tercihlerine ulaşmak hiç bu kadar kolay olmadı. 

- Sanal dünya olarak da adlandırılan internetin iş hayatında, özel hayatta ve toplumsal hayattaki etkileri sanal değil, aksine ziyadesiyle gerçek.

- İnternet, getirdiği faydaların yanında, bireylerin ve kurumların ciddi zararlara uğratılmasında araç olarak kullanılıyor, bu sayede birçok somut probleme yol açıyor. İnternetin yol açtığı risk ve zararın en önemlilerinden biri de dezenformasyon. 

- İnternette dezenformasyonunu ceza hukukuyla kesiştiği alan oldukça geniş. Çok sayıda suç tipinin internet ortamında işlenmesi mümkün olduğu gibi internette dezenformasyonun birçok suç tipine vücut verebildiği de bir gerçek.

- İnternet ortamında dezenformasyon yoluyla işlenen suçlarda en önemli sorun alanı, belki de faillerin tespiti. Teknolojinin ve internetin her geçen gün gelişmesi, kişileri farklı ülkeler üzerinden ya da kimliklerine ulaşılmasını imkansız kılacak şekilde yayın yapabilmelerini mümkün kılıyor.

- Ülkeler arası adli işbirliğinin yeterince gelişmemiş olması da faillerin yakalanmasını zorlaştırıyor. Adli kolluk birimlerinin teknolojik gelişmeleri sürekli takip etmesi, mevzuat değişikliklerinin hızla yapılması, uluslararası anlaşma yapılması (...) gerek.