Çocukların sosyal medya kullanımının ruh sağlığı, siber zorbalık ve çevrim içi istismar üzerindeki etkilerine yönelik tartışmalar dünya genelinde sürüyor. Hükümetler, çocukları çevrim içi tehditlerden korumak ve platformları daha sıkı kontrol etmek amacıyla yeni yaptırımlar üzerinde çalışıyor. 

Bu kapsamda Avustralya, 2025 yılında 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan ilk ülke oldu. Endonezya da mart ayında benzer bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Polonya, Danimarka, Fransa, İspanya, Yunanistan ve İngiltere gibi Avrupa ülkeleri de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor.

Malezya, çocukların çevrim içi güvenliğini artırmayı hedefleyen yeni sosyal medya düzenlemelerini yürürlüğe geçirdi. 1 Haziran'da yürürlüğe giren düzenleme kapsamında, 16 yaşın altındaki çocukların sosyal medya hesabı açması yasaklandı.

Türkiye'de ise 1 Mayıs'ta Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme kapsamında, sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Platformlar yaş doğrulama sistemleri dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Ayrıca, 15 yaşını doldurmuş çocuklar için yaş gruplarına uygun ayrıştırılmış hizmet sunulması da öngörülüyor. Düzenleme, yayım tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girecek. Anadolu Ajansı, düzenlemeyle ilgili merak eden soruların yanıtlarını okurlarıyla paylaşmıştı.

- İngiltere'den 16 yaş altına sosyal medya düzenlemesi

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 16 yaşın altındaki çocuklara sosyal medya hizmeti sunulmasının yasaklanacağını açıkladı. Starmer, sosyal medya platformlarının yanı sıra yabancı kişilerin çocuklarla iletişim kurmasına imkan tanıyan oyun ve canlı yayın platformlarını da kapsayacak düzenlemelerin, teknoloji şirketlerine yönelik şimdiye kadarki en kapsamlı adımlardan biri olacağını belirtti. Düzenlemelerin amacının ise "çocuklara çocukluklarını geri vermek" olduğunu söyledi. 

- Avustralya modeli incelenecek

İngiltere hükümetinin resmi internet sayfasında yayımlanan basın açıklamasına göre, sosyal medya yasağında Avustralya'da uygulanan modeli örnek almayı planlıyor. Buna göre, kullanıcıların birbirleriyle etkileşim kurmasına ve içerik paylaşmasına olanak tanıyan sosyal medya platformları düzenleme kapsamına alınacak. Snapchat, YouTube, TikTok, Facebook, X ve Instagram'ın yasaktan etkilenmesi beklenirken, WhatsApp ve Signal gibi mesajlaşma uygulamalarının kapsam dışında tutulacağı belirtildi. 

Starmer ayrıca, çocukların yasağı aşmak için kullanabileceği VPN benzeri araçların da düzenleme kapsamında değerlendirileceğini söyledi. Buna karşın, çocuklara yönelik içerik sunan YouTube Kids ile Google Classroom gibi uygulamaların yasaktan muaf tutulmasının planlandığını kaydetti.

Hükümet, düzenlemeyi yıl sonundan önce Parlamento'ya sunmayı planlıyor. Düzenleme kapsamında öngörülen önlemlerin ise 2027 yılının ilkbaharında yürürlüğe girmesi bekleniyor. 

- "Yaptırım çocuklara değil, platformlara uygulanacak"

Sosyal medya düzenlemesine ilişkin gazetecilerin sorularını yanıtlayan Starmer, yaptırımların kuralları aşmanın (VPN gibi) yollarını bulan çocukları değil, doğrudan sosyal medya platformlarını hedef alacağını vurguladı. 

Hükümet, bir kullanıcının 16 yaşından büyük olup olmadığını doğrulamada en etkili yöntemleri belirlemek amacıyla, ülkenin medya denetleme kuruluşu Ofcom'un hızlı bir inceleme süreci yürüteceğini açıkladı. İlgili bakanlığın Ofcom yönetimine gönderdiği resmi yazıda, kurumun denetim kabiliyetlerinin acilen gözden geçirilmesi ve en kısa sürede yeni bir denetim stratejisi yayımlanması istendi. Ayrıca hükümetin, yeni sorumluluklarını yerine getirebilmesi için Ofcom'a ihtiyaç duyduğu ek bütçe ve kaynak desteğini tam olarak sağlayacağı belirtildi.