"Videonun HAARP tesisini yıkan Brezilyalıları gösterdiği" iddiası

Ayşenur Cevahiroğlu / 08.07.2026
İstanbul

Brezilya Bölgesel Entegrasyon ve Kalkınma Bakanlığı'nın 22 Haziran'da yayımladığı verilere göre, ülke genelinde kuraklıktan etkilenen bölgelerin oranı, Brezilya topraklarının yüzde 41'inden yüzde 50'sine yükseldi. 

Sosyal medyada bağlamından koparılarak paylaşılan içerikler, kullanıcıların konuya ilişkin yanlış kanaat edinmesine neden olabiliyor. 

Bilginin Doğrusu Cebinizde:

Yanıltıcı içerikler her yerde! Sosyal medyada önünüze düşen dezenformatif haberlerin doğruları her gün telefonunuza gelsin isterseniz, bağlantıya tıklayın: Teyit Hattı’nın WhatsApp kanalına katılın.

ARKA PLAN VE İDDİALAR

ABD merkezli sosyal medya platformu X'te, elektrik direklerini söken protestocuların görüldüğü video dolaşıma sokuldu. Paylaşımda, görüntünün Brezilya'daki kuralık nedeniyle bölgedeki HAARP kulelerini söken çiftçileri gösterdiği iddia edildi. 

Görüntü benzer bir iddiayla daha önce de gündeme gelmiş, AA Teyit Hattı tarafından teyitlenmişti. 

BULGULAR

Brezilya merkezli dijital haber kaynağı g1'in haberine göre, olay 2 Kasım 2017'de Brezilya'nın Bahia eyaletinde yaşandı. Bölgede yaşayan bazı çiftçiler, sulama sistemi nedeniyle zarar gördüğünü belirttikleri çiftlikleri için protesto düzenlemek amacıyla Lavoura e Pecuaria Igarashi Ltda. şirketine ait araziye girdi. Haberde, göstericilerin olay sırasında bir barakayı ateşe verdiği ve elektrik direklerini yıktığı bildirildi. 

Görüntünün de bu olaylar sırasında kaydedildiği ve 6 Kasım 2017'de YouTube'a yüklendiği tespit edildi. 


- HAARP nedir ve hava olaylarını etkileyebilir mi? 

HAARP, Dünya atmosferinin üst katmanlarından biri olan olan iyonosferin özelliklerini ve davranışını incelemeyi amaçlayan bilimsel bir araştırma programı.

Sistem, ABD'nin Alaska eyaletinde, Gakona yakınlarında buluyor. Ağustos 2015'te Alaska Fairbanks Üniversitesi'ne devredilen HAARP tesisi, iddiaların aksine Brezilya'da değil, Alaska'da yer alıyor.                                                                                           Fotoğraf, haber yapmak üzere Alaska Fairbanks Üniversitesi'nden alınmıştır.

Daha önce Teyit Hattı'na konuşan İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, HAARP'ın hava olaylarını etkileyemeyeceğini ve bilimsel verilerin de bunu desteklediğini belirtmişti::

- "HAARP'ın toplam gücü (3,6 megawatt); bir şimşeğin ürettiği enerjiden yaklaşık 640 bin kat daha zayıftır.

- Hava olayları, atmosferin alt katmanı olan troposferde (yeryüzünden yaklaşık 10 km yüksekliğe kadar) gerçekleşirken, HAARP iyonosferi (60-1000 km yükseklik arasında) inceler. 

- Stanford Üniversitesi'nden Prof. Umran İnan, 'HAARP'ın yaydığı enerji miktarı, bir şimşekle karşılaştırıldığında çok küçük kalmaktadır' demiştir."

HAARP ile yağmur bulutlarının Türkiye'ye ulaşmasının engellenemeyeceğini vurgulayan Kadıoğlu, bunun teknik olarak mümkün olmadığını şu ifadelerle açıkladı:

- "HAARP'ın etki alanı, yalnızca doğrudan tesis üzerindeki küçük bir iyonosfer bölgesiyle sınırlıdır.

- Alaska'dan binlerce kilometre uzaklıktaki Türkiye gibi bir bölgeye sinyal göndermek ve bulutları engellemek mümkün değildir. 

- HAARP'ın gönderdiği radyo dalgaları geniş bir alana yayılır; lazer ışığı gibi uzaktaki bir noktaya odaklanamaz.

- Colorado Boulder Üniversitesi uzmanı David Malaspina'ya göre, bu radyo dalgalarının yeryüzüne nüfuzu sadece birkaç santimetredir; atmosferin alt tabakalarını veya hava durumunu değiştiremez."

BULGU SETİ
  • Görüntü, 2017'de Brezilya'daki bir çiftlikteki protesto esnasında elektrik direklerini yıkan çiftçileri gösteriyor. 
  • HAARP, ABD'nin Alaska eyaletinde bulunuyor, Brezilya'da HAARP sistemi yok.
DOĞRU MU? YANLIŞ MI?
"Videonun HAARP tesisini yıkan Brezilyalıları gösterdiği" iddiası gerçeği yansıtmıyor.
diğer haberler