Bilimsel altyapısı çarpıtılarak yapılan sosyal medya paylaşımları, kullanıcıların ilgisini çekiyor ve gönderilerin altında tartışmalara neden oluyor. Komplo teorileriyle ilişkilendirilerek dolaşıma sokulan içerikler kamuoyunun yanılmasına sebep oluyor.

ARKA PLAN VE İDDİALAR 

ABD merkezli sosyal medya platformu X'te paylaşılan dijital modelin dünyanın gerçek görüntüsünü gösterdiği ileri sürüldü. 

Dijital model, farklı sosyal medya hesapları tarafından da paylaşılarak kısa süre içinde yüksek görüntülenme sayılarına ulaştı. 

BULGULAR

AA Teyit Hattı paylaşımların kaynaklarını ve arka planını inceledi. Görüntünün ABD Havacılık ve Uzay Dairesi NASA'nın Bilimsel Görselleştirme Stüdyosu (Scientific Visualization Studio) tarafından paylaşıldığı görülebiliyor. Paylaşımın açıklamasına göre üç boyutlu görsel, Dünya'nın gerçek şeklini değil; yerçekimi alanındaki değişimleri gösteren "jeoit" modelinin görselleştirilmiş hali.

NASA'nın açıklamasına göre, modeldeki yükseklik farkları, daha belirgin biçimde fark edilebilmeleri için yaklaşık 10 bin kat büyütülerek sunulmuş. Modelin, aralarında NASA'nın Dünya'nın yerçekimi alanını ölçen GRACE ve Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) GOCE uydularının da bulunduğu 19 uydunun, 15 yıl boyunca topladığı 1 milyardan fazla gözleme dayandığı da açıklamalara eklenmiş.

Jeoit modeli; okyanusların rüzgar, dalga, akıntı ve gelgit gibi tüm dış etkenlerden tamamen arındırıldığı, yalnızca yerçekiminin etkisi altında kaldığı varsayılan teorik bir yüzeyi esas alıyor. Bu doğrultuda, model üzerindeki abartılı çıkıntılar ve derin çukurlar dağları ya da vadileri değil; yerçekimi kuvvetinin hangi bölgelerde daha güçlü veya daha zayıf olduğunu gösteriyor. Bilim insanları bu modeli, deniz seviyesini küresel bir referans noktası olarak kabul etmek ve yerçekimi haritasını eksiksiz çıkarabilmek için kullanıyor.

NASA bünyesinde faaliyet gösteren Bilimsel Görselleştirme Stüdyosu (Scientific Visualization Studio), bilimsel verileri üç boyutlu modeller ve animasyonlara dönüştürerek kamuoyunun daha kolay anlayabileceği görseller hazırlıyor. İncelenen jeoit modelinin de stüdyonun lideri ve astrofizikçi Mark SubbaRao tarafından oluşturulduğu bilgisine açık kaynaklardan ulaşılabiliyor.