24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi. Depremler nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 1.719'a, yaralı sayısı ise 4 binin üzerine çıktı. 

Depremin ardından güncel olmayan birçok video depremle ilişkilendirilerek dolaşıma sokuldu. Sosyal medyadaki bilgi kirliliği kullanıcıların doğru paylaşımlara dahi şüphe ile yaklaşmasına ortam hazırladı.

ARKA PLAN VE İDDİALAR

ABD merkezli sosyal medya platformu X'te Venezuela'daki depremlerin etkisiyle zeminde çatlaklar oluştuğu ve binaların yerle bir olduğu anları gösteren bir video kısa sürede gündem oldu.

10 milyondan fazla görüntülenme alan içeriğin gerçek olup olmadığı kullanıcılar arasında tartışmalara neden oldu.

BULGULAR

Görüntülerin, sosyal medyadaki bazı haber sayfalarında Venezuela'nın La Guaira kentinde bulunan Ritamar Sarayı Konutları'nın çöküşünü gösterdiği bilgisiyle paylaşıldığı tespit edildi.

İddiayı doğrulamak amacıyla yapılan lokasyon incelemesinde, söz konusu konutların karşısında bir bowling salonunun bulunduğu doğrulandı. 

Güvenlik kamerası görüntülerindeki bina, bowling salonunun konumu ve çevredeki çitler uydu görüntüleri ile karşılaştırıldı. Yapılan eşleştirmede, görüntülerde yer alan yapılar ve çevresel unsurların birbiriyle örtüştüğü belirlendi.

Ritamar Sarayı Konutları'na ilişkin yapılan incelemede, binanın deprem nedeniyle çöktüğü ve enkaz altında kalan kişilere ulaşmak için arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü yönünde bilgilere ulaşıldı.

Videoda kaynak olarak belirtilen @neracosu kullanıcı adı incelendiğinde, görüntülerin ilk olarak bu kullanıcı tarafından TikTok'ta paylaşıldığı tespit edildi.

Paylaşım sahibinin, görüntülerin yapay zeka ile üretildiğini öne süren kullanıcılara verdiği yanıtlarda videonun gerçek olduğunu ifade ettiği görüldü.

Kullanıcının profili detaylı olarak incelendiğinde ise aynı binanın farklı açılardan kaydedilmiş görüntülerini de paylaştığı belirlendi. Söz konusu videolarda yapay zeka üretimine işaret edebilecek herhangi bir görsel uyumsuzluğa rastlanmadı.