Dijital platformlarda video ve fotoğrafların bağlamından koparılarak ve hikayeleştirilerek paylaşılması dijital dezenformasyonun artmasına yol açabiliyor. 

ARKA PLAN VE İDDİALAR 

Sosyal medya uygulaması X'te (eski adıyla Twitter) ABD'li eski ağır siklet boks şampiyonu Mike Tyson'ın ‘Köpekler ve Müslümanlar giremez" yazılı kafede namaz kıldığı iddia edildi. Video 150 binden fazla kullanıcı tarafından görüntülenirken bazı kullanıcıların iddianın doğru olduğuna inandıkları görüldü. Görüntülerin daha önce de benzer iddialarla dolaşıma girdiği tespit edildi. 

BULGULAR 

AA Teyit Hattı iddiaların arka planını inceledi. İçeriğin doğruluk kontrolü için açık kaynaklarda tarama yapıldı ve konuyla ilgili yayınlanan haberler incelendi. Videodan alınan ekran görüntüsü tersine arama yöntemi kullanılarak arama motorlarında taratıldı. 

Görüntülerin güncel olmadığı ve iddiadaki gibi Mike Tyson'ın ‘Köpekler ve Müslümanlar giremez" yazılı kafede namaz kıldığı anları göstermediği tespit edildi. 

Videonun 2020'de sosyal medya platformlarında ve haber sitelerinde paylaşıldığı görüldü. Görüntülerin İsveçli boksör Badou Jack ve Mike Tyson'ın beraber namaz kıldığı anları gösterdiği anlaşıldı. İsveçli boksör Badou Jack'ın Instagram hesabı incelendiğinde aynı videonun "Kardeşlerimle yan yana namaz kılıyorum." açıklamasıyla 23 Ağustos 2023'te paylaşıldığı bulundu. Haber sitelerinin sosyal medya hesaplarında da aynı videonun benzer açıklamalarla paylaşıldığı tespit edildi. 

Videoyla ilgili yapılan haberler incelendiğinde içeriklerinde "Köpekler ve Müslümanlar giremez" yazılı kafede namaz kılındığıyla ilgili herhangi bir detayın olmadığı görüldü. Ayrıca videoda görülen logo detaylı bir şekilde incelendiğinde logonun Mike Tyson'ın kurduğu marka Tyson Ranch'e ait olduğu tespit edildi. Tyson'ın sosyal medya hesaplarında aynı logo önünde çekilmiş fotoğraflarının paylaşıldığı bulundu. 

Farklı açılardan çekilen görüntülerin dijital platformlarda paylaşıldığı görüldü. Video detaylı bir şekilde incelendiğinde Tyson Ranch yazan bir grafiğin olduğu bulundu. Ayrıca videonun çekildiği mekanda bir boks ringinin olduğu tespit edildi. 

İsveçli boksör Badou Jack'ın Instagram hesabı üzerinden iddialarla ilgili açıklama yaptığı görüldü. Gönderi silindiği için arşiv uygulamaları üzerinden paylaşıma ulaşıldı. Jack'ın 4 Kasım 2020'de yaptığı paylaşımda "Sadece internette yayılan sahte bir söylentiyi açıklığa kavuşturmak istedim. Birisi, ben @miketyson ve @teamabdallah'ın bir kafeye gittiğini ve sahibinin, Müslümanlara ve köpeklere izin verilmediğini belirten bir tabela astığını söyledi. Bu doğru değil. @MikeTyson'ın kendi spor salonunda birlikte öğle namazını kıldık, hepsi bu. Videoda Tyson'ın kendi logosu da var." açıklamasının olduğu görüldü.