Türkiye'yi yasa boğan Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından bölgede yoğun bir şekilde arama kurtarma çalışmaları devam ederken sosyal medyada depremle alakalı dezenformasyon içeren paylaşımların da yapılmaya başlandığı görüldü. Özellikle kriz anlarında sosyal medya kullanıcıları hızlı bir refleks göstererek iddiaları doğrulamadan paylaşabiliyor. Çoğu zaman iyi niyetle yapılan bu paylaşımlar sosyal medyayı bir dezenformasyon çöplüğüne dönüştürebiliyor ve hangi bilginin doğru, hangisinin yanlış olduğunu teyit etmek daha da zorlaşıyor. Yalan içeren paylaşımların yoğun olarak paylaşılması ise meselelerin aslının ortaya çıkmasına engel oluyor. Peki sosyal medyayı kullanırken karşılaştığımız iddiaları nasıl teyitleyebiliriz, dezenformasyonla nasıl bir bireysel mücadele verebiliriz?
Sosyal medyada kaynağı belirsiz her bilgiye şüpheyle yaklaşın... Sürekli bilgi akışının olduğu sosyal medyada gönderilere her zaman şüpheyle yaklaşmalıyız. Özellikle kriz anlarında etkileşim verdiğimiz gönderilerin toplumsal bir karşılığı olacağı için her zaman bir gönderiyi paylaşmadan önce doğruluğundan emin olmalıyız.
Paylaşılan her bilginin kaynağını sorgulayın... Mutlaka iddianın kaynağına ulaşmalıyız. Çoğu zaman kaynağı belirsiz gönderiler yüksek etkileşim alarak sosyal medyada hızla yayılıyor. Etkileşimin yüksek olması, bizi bilginin doğru olduğu yanılgısına düşürse de iddiayı ilk paylaşan kaynağa ulaşarak sorularımızın yanıtlarına bir adım daha yaklaşabiliriz.
Resmi kaynakları takip edin... Özellikle deprem gibi doğal afetlerin yaşandığı zamanlarda sosyal medya uygulamaları daha aktif kullanılır. Bu da her türlü bilginin daha fazla ve daha hızlı yayılmasına neden olur. Bir paylaşım yapmadan önce en doğru bilgiye ulaşmak için mutlaka resmi kaynakların açıklamalarını beklemeliyiz.
Paylaşılan Whatsapp ekran görüntülerine şüpheyle yaklaşın... Özellikle mesajlaşma gruplarında paylaşılan ve “bir akrabam duymuş”, “bir tanıdığıma söylemişler” ön bilgisiyle gelen kaynağı belirsiz Whatsapp konuşmalarının ekran görüntülerine şüpheyle yaklaşmalı ve bu tarz paylaşımlara etkileşim vermekten kaçınmalıyız.
Bir iddiayı pek çok güvenilir kaynaktan sorgulayın... Paylaşılan iddiaları tek bir kaynaktan değil güvenilir olduğunu bildiğimiz pek çok kaynaktan yararlanarak doğruluğundan emin olmalıyız.
Referans alınan güvenli kaynaklar edin... Dezenformasyon içeren paylaşım yapmadığını bildiğimiz ve güvenilir olduğunu düşündüğümüz kaynakları belirleyerek özellikle önemli olaylarda bu kaynaklardan yararlanmalıyız.