Nepal'in Çin sınırına yakın Rasuwa bölgesinde ve çevresinde meydana gelen selde hayatını kaybedenlerin sayısının 903'e, kayıp sayısının ise 4 bin 247'ye yükseldiği bildirildi. Bölgede arama kurtarma çalışmaları sürüyor.
Felaketin ardından sosyal medyada, sele ilişkin olduğu öne sürülen çok sayıda görüntü ve iddia dolaşıma sokuldu. Anadolu Ajansı (AA) Teyit Hattı da söz konusu içerikleri açık kaynaklar üzerinden inceleyerek iddiaların paylaşımların gerçekliğini araştırmaya devam ediyor.
1- "Görüntü, Nepal'de yaşanan felaket sırasında kaydedildi" iddiası
ABD merkezli sosyal medya platformu X'te paylaşılan videoda, bir bölgenin sel suları altında kaldığı görülüyor. Paylaşımda, görüntülerin Nepal'deki sel felaketi sırasında kaydedildiği öne sürüldü.
BULGULAR
AA Teyit Hattı, iddia videosunu inceledi. Görüntülerde, selden uzaklaşması gereken kişilerin akıntının geldiği yöne doğru koştuğu görüldü. Ayrıca videoda yer alan bazı kişilerin, görüntü ilerledikçe aniden ortadan kaybolduğu da gözlemlendi.
Yapay zeka tespit araçları da görüntünün yüzde 99 ihtimalle yapay zeka ile hazırlandığı sonucunu verdi.
2- "Görüntü, Nepal'deki sel felaketinin ardından ortaya çıkan fosili gösteriyor" iddiası
ABD merkezli sosyal medya platformu X'te paylaşılan videonun, Nepal'deki sel felaketinin ardından ortaya çıkan fosili gösterdiği iddia edildi.
BULGULAR
AA Teyit Hattı, iddiaya konu olan videodan alınan ekran görüntülerini tersine görsel arama metodu ile açık kaynaklardan aradı. Görüntünün bağlamından koparılarak paylaşıldığı tespit edildi.
Görüntü, Hinduizm tanrılarından Vişnu'nun sembolü olarak kabul edilen Shaligram Sheela'nın dev bir replikasını gösteriyor. Yaklaşık 7 metre yüksekliğindeki heykel, 20 Nisan ile 4 Mayıs 2026 tarihleri arasında düzenlenen heykel atölyesi kapsamında yapıldı.
Nepal'in Mustang bölgesindeki Kali Gandaki Nehri kıyısında bulunan heykel, bölgedeki büyük bir kaya bloğunun oyulmasıyla oluşturuldu.
3- Görüntü Nepal'deki felakette kaybolan yabancı turistleri mi gösteriyor?
ABD merkezli sosyal medya platformu X'te, nehirdeki şiddetli akıntıyı kayda almak isteyen bir grup kişinin suya kapıldığı anları gösteren bir video paylaşıldı. Paylaşımda, görüntünün Nepal'deki felakette kaybolan yabancı turistleri gösterdiği iddia edildi.
BULGULAR
AA Teyit Hattı, iddiaya konu videodan alınan ekran görüntülerini tersine görsel arama yöntemiyle açık kaynaklarda inceledi. Yapılan incelemede görüntünün güncel olmadığı ve Nepal'de meydana gelen afetle herhangi bir bağlantısının bulunmadığı belirlendi.
Video, 2024 yılında Pasifik Okyanusu'nda etkili olan Süper Tayfun Yagi sırasında Çin'deki Qiantang Nehri kıyısında çekim yapan turistlerin şiddetli akıntıya kapıldığı anları gösteriyor.