Görüntülerin Kahramanmaraş depremine ait olduğu iddiası

Ayşenur Cevahiroğlu / 06.02.2023

Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde 06.02.2023'de saat 04.17'de 7.7 şiddetinde deprem meydana geldi. Deprem, Gaziantep, Hatay, Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Malatya başta olmaka üzere çevre illerde de hasara neden oldu. Depremin ardından sosyal medya kullanıcıları deprem anında yıkılan ve zarar gören binaların görsellerini paylaştı. Fakat eski tarihli görüntüler de gerek takipçi kazanmak gerekse dikkat çekmek amacıyla dolaşıma sokuldu.

ARKA PLAN VE İDDİALAR

-İzmir Depremi

Bir sosyal medya kullanıcısı, "6 Şubat 2023 birkaç yüz ölü olduğuna dair haberler var. Son bir saatte meydana gelen 7.8 büyüklüğündeki depremin merkez üssü Güney #Turkey'de tüm binalar çöktü." ifadelerini yazarak bir video paylaştı. 

Videoda kullanılan ifadeler ve paylaşılan zaman dikkate alındığında sosyal medya kullanıcılarının bu videonun Kahramanmaraş'ta 06.02.2023'de meydana gelen depreme ait olduğunu düşünmelerine neden oldu. Öte yandan, sosyal medya kullanıcılarının çoğu, bu videonun eski ve İzmir depremine ait olduğunu yazdı.

Söz konusu videonun 30.10.2020'de İzmir'in Seferihisar ilçesinde 6.6 şiddetinde meydana gelen depremi gösterdiği tespit edildi. Paylaşımda kullanılan videonun, TGRT Haber'in 01.11.2020'de Youtube'dan yayınladığı "İzmir'de yıkılan iki bina tescilli çürük çıktı" isimli videosunda da yer aldığı belirlendi. 

-Düzce Depremi

Başka bir Twitter kullanıcısı, "Ölüm ve hayat mücadelesi #deprem anında #gaziantep #depremoldu #kahramanmaraş" ifadelerini yazarak bir video paylaştı. 

Gönderideki videoda kullanılan başlık etiketlerinden bazılarının "Kahramanmaraş", "Gaziantep" olması, sosyal medya kullanıcılarının bu videonun Kahramanmaraş'ta 06.02.2023'de meydana gelen depreme ait olduğunu düşünmelerine neden oldu. Bazı kullanıcılar, bu videonun eski ve Düzce depremine ait olduğunu yazdı.

Dolaşıma sokulan videonun 23.10.2022'de Düzce'nin Gölyaka ilçesinde 5.9 şiddetinde meydana gelen depreme ait olduğu belirlendi. Söz konusu paylaşımda kullanılan videonun, 'Son Gelişme' haber portalının 23.10.22'de Youtube'dan yayınladığı "Düzce'de deprem korkusuyla balkondan atlayan bir kişi yaralandı, olay anı kameraya yakalandı" isimli haber videosunda da yer aldığı belirlendi. 

-Miami'deki bina çökme anı

Bir başka kullanıcı da "#deprem #sondakika Korkunç Hatay Antakya tüm Türkiye İstanbul'da #Mardin Erzurum önemli duyuru #İskenderun Güneydoğu Hatay'da" ifadelerini yazarak bir deprem videosu paylaştı. Gönderide, Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde 06.02.2023'de meydana gelen depremden etkilenen illerinin isimlerinin yazılması sosyal medya kullanıcılarının bu videonun yeni olduğunu düşünmelerine neden oldu. Öte yandan bazı sosyal medya kullanıcıları, bu videonun eski ve Miami'de meydana gelen depreme ait olduğunu yazdı.

Dolaşıma sokulan videonun 24.06.2021'de ABD Florida eyaletindeki Miami'deki kentindeki bir binanın çökme anını gösteriyor. Çöken binayla bazı haber kaynakları tarafından da haberleştirilmişti. Söz konusu iddiada kullanılan videoya, ABC 7 kanalının Youtube kanalına yüklediği "Video shows moment of condo building collapse in Surfside, Florida" başlıklı videodan ulaşılabilinir. 

BULGU SETİ
  • Dolaşıma sokulan videolar güncel değil.
  • İlk görüntünün 30.10.2020'de İzmir'in Seferihisar ilçesinde meydana gelen depreme ait olduğu tespit edildi. 
  • İkinci görüntünün 23.10.2022'de Düzce'nin Gölyaka ilçesinde meydana gelen depreme ait olduğu belirlendi.
  • Üçüncü görüntünün 24.06.2021'de ABD Florida eyaletindeki Miami'deki kentindeki bir binanın çökme anını gösterdiği anlaşıldı
DOĞRU MU? YANLIŞ MI?
Paylaşılan görüntülerin Kahramanmaraş depremine ait olduğu iddiası doğru değil.