Japonya Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı Konosuke Kokuba'nın daveti üzerine Japonya'ya resmi ziyarette bulunan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, ve heyet üyeleri, temaslarının son gününde başkent Tokyo'da basın mensuplarıyla bir araya geldi.
Japon ve Türk basın mensuplarının katıldığı toplantıda Japonya temaslarını değerlendiren Oktay, heyetin bir hafta boyunca Japon parlamenterler, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, iş dünyası temsilcileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarıyla görüşmeler yaptığını söyledi.
Oktay, ziyaretin amacının Türkiye-Japonya ikili ilişkilerini, iki ülkenin üçüncü ülkelerde işbirliği imkanlarını ve bölgesel-küresel gelişmeleri ele almak olduğunu belirtti.
Türkiye ile Japonya arasındaki ilişkilerin tarihsel anlamda köklü ve karşılıklı saygı temelinde geliştiğini vurgulayan Oktay, "Diplomatik boyutta, hükümetler ve parlamentolar nezdinde son derece pozitif olan ilişkilerin ne yazık ki ekonomik boyuta tam anlamıyla yansımadığını ve potansiyelin ortaya çıkarılamadığını gördük. Ziyaretimizde bu noktaya özel olarak odaklandık." dedi.
Oktay, ekonomik ilişkilerin önündeki engellerin aşılmasında parlamenter diplomasinin devreye sokulduğunu, ikili ilişkilerin ekonomik boyutunda kritik öneme sahip iki anlaşmanın bir an önce sonuçlandırılması gerektiğini dile getirerek, "Birincisi Ekonomik Ortaklık Anlaşması, ikincisi Sosyal Güvenlik Anlaşması. Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın müzakereleri neredeyse 12 yıldır devam ediyor ve hala tamamlanmış değil. Bu anlaşmalar tamamlandığında, durgun seyreden ilişkilerin trendi yukarı yönlü değişecektir." ifadesini kullandı.
Oktay, ziyaret sırasında 1926'da kurulan ve Japonya Altes Prensesi Akiko Mikasa'nın himayesinde faaliyet gösteren Japonya-Türkiye Cemiyetinin 100. yıl kutlamaları çerçevesinde yöneticileriyle bir araya geldiklerini belirtti.
Ayrıca Japonya Temsilciler Meclisi ve Danışmanlar Meclisinden muhataplarıyla görüştüklerini ifade eden Oktay, Japonya Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle de bir araya geldiklerini söyledi.
Heyetin, Türkiye-Japonya Parlamentolar Arası Dostluk Grubu ve Türkiye-Japonya İş Konseyi temsilcileriyle de görüştüğünü belirten Oktay, Keio Üniversitesi'nde diplomatik misyon temsilcileri, akademisyenler ve öğrenciler ile Orta Doğu'daki gelişmeler ve Türkiye-Japonya ilişkilerini ele aldıklarını anlattı.
Oktay, temmuz ayında Türkiye'de düzenlenecek NATO Zirvesi'ne Japonya'nın en üst düzeyde katılım talebinin görüşmelerde paylaşıldığını aktararak, "Türkiye olarak biz de bunu arzu ediyoruz ve bu yönde çalışacağız." ifadesini kullandı.
Bu yıl kasım ayında Türkiye'de düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) için Japon parlamenter muhataplara davetin iletildiğini ve olumlu yanıtların alındığını dile getiren Oktay, BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Genel Direktörlüğü için Türkiye'nin aday gösterdiği eski Tarım Bakanı'na Japonya'dan destek talep ettiklerini söyledi.
2016'da kuruluş töreni yapılan ancak çeşitli nedenlerle eğitim faaliyetlerine başlayamayan Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin bu yıl Ankara'da eğitime başlayacağını açıklayan Oktay, üniversite için "harika bir kampüs" tahsis edildiğini belirtti.
Oktay, "Bu üniversite hem bilimsel hem teknolojik hem de kültürel boyutta iki ülkenin faydalanabileceği insan kaynağının yetiştirilmesine katkı sağlayacaktır." dedi.
Türkiye'nin geçen yıl 65 milyon turist ağırladığına dikkati çeken Oktay, Japonya'nın 2 yıl önce vatandaşlarına yönelik yayımladığı seyahat uyarısının kaldırılmasını talep ettiklerini belirterek, "Türkiye, hem turizm açısından hem iş dünyası açısından güvenli bir limandır. 65 milyon turistin güvenli olmayan bir bölgeye gitmeyeceği açık. Muhataplarımızdan son derece olumlu geri bildirim aldık, hatta bazı yetkililer Türkiye'yi yeni ziyaret ettiklerini ve hiçbir güvenlik sorunuyla karşılaşmadıklarını bizzat ifade etti." diye konuştu.
Savunma sanayisi alanında son bir yıldır iki ülke arasında üst düzey ziyaretlerin yoğunlaştığına işaret eden Oktay, TUSAŞ, ASELSAN ve ROKETSAN'ın Japon muhataplarıyla teknik görüşmeleri sürdürdüğünü dile getirdi.
Oktay, Türkiye'nin önerisinin, bir askeri işbirliği anlaşması imzalanarak savunma sanayisi ortaklığına hukuki zemin kazandırılması olduğunu belirterek, "Bizim arzumuz sadece ürün alıp vermenin ötesine geçerek teknolojik işbirliği kurmak. Japonya'nın teknolojik anlamda üstün olduğu alanlar var, Türkiye'nin de üstün olduğu alanlar var. Bunları bir araya getirdiğimizde, bugünkünden çok daha ileri yeni ürünleri birlikte tasarlayıp üretebileceğimizi görüyoruz." dedi.
Fuat Oktay, İHA alanında Baykar firması ile Japon tarafının yoğun görüşmeleri bulunduğunu ifade etti.
Türkiye'nin kısa süre içinde Ay'a "sert iniş" (harsh landing) misyonu gerçekleştirmeyi hedeflediğini açıklayan Oktay, Türkiye Uzay Ajansının bu çerçevede Japon muhataplarıyla görüşmelerini sürdürdüğünü söyledi.
Oktay, Türksat 4A, 4B ve 6A uydularının yapım aşamasında Japonya ile birlikte çalışıldığını anımsatarak, Türkiye'nin artık kendi uydularını kendisinin tasarlayıp ürettiğini, iSpace'in geliştirdiği uyduların testlerinde TÜBİTAK laboratuvarlarının kullanıldığını ifade etti.
Uzay alanında da temaslarda bulunulduğunu belirten Oktay, Japon uzay şirketi iSpace'i ziyaret ettiklerini, Japonya Uzay Araştırma Ajansı ve özel sektörle Türkiye arasında yürütülebilecek ortak projeleri değerlendirdiklerini dile getirdi.
Oktay ayrıca ekim ayında Türkiye'de düzenlenecek Uluslararası Uzay Kongresi'ne ilgili Japon firma ve kurumların davet edildiğini bildirdi.
Bir gazetecinin Hürmüz Boğazı'ndaki krizin Japonya'nın enerji arzına etkisi ve alternatif rotalara ilişkin sorusuna Oktay, "Her ciddi sorun, beraberinde fırsatları da getirir." yanıtını verdi.
Oktay, Türkiye'nin Basra Körfezi'nden başlayıp Irak üzerinden Türkiye'ye ulaşan bir Kalkınma Yolu projesini hayata geçirdiğini hatırlatarak, körfez kaynaklarının Irak ve Suriye üzerinden boru hatlarıyla Türkiye'ye taşınması ve oradan dünya pazarlarına ulaştırılmasının "son derece kritik bir alternatif" olduğunun altını çizdi.
Türkmenistan ve Kazakistan kaynaklı petrol ve doğal gazın Hazar üzerinden Türkiye'ye taşınması projelerinde özellikle Türkmenistan boyutunun sonuca yaklaştığını ifade eden Oktay, Türkiye'nin Orta Koridor üzerinden sadece enerji değil, kesintisiz tedarik zinciri açısından da kritik bir merkez haline geldiğini vurguladı.
Orta Doğu'daki istikrarsızlığa ilişkin değerlendirme yapan Oktay, İsrail'in, Suriye'de Golan Tepeleri'nden başlayıp Kuneytra, Dera ve Süveyda'ya kadar, başkent Şam'a 30-35 kilometre yaklaşacak şekilde işgalini genişlettiğini söyledi.
Lübnan'da Litani Nehri'ne kadar, İran savaşı sırasında Ürdün Vadisi boyunca işgalde bulunan İsrail'in, Irak ve İran'da da istikrarsızlık ürettiğini ifade eden Oktay, "Buna 'dur' denilmesi gerekiyor." ifadesini kullandı.
Oktay, İsrail'in İran'a yönelik saldırısının "uluslararası hukuka tamamen aykırı" olduğunu vurgulayarak, "Nükleerle başlayan, bugün Hürmüz Boğazı'na dönüşen ve her gün değişen gerekçelerle yapılan bu savaşın uluslararası geçerliliği yoktur." değerlendirmesinde bulundu.
Oktay, aynı zamanda İran'ın Körfez ülkelerine ve sivil altyapıya yönelik olası saldırılarının da uluslararası hukuk açısından geçerliliğinin olmadığını söyledi.
Bölgesel sorunların bölgesel sahiplenmeyle çözülmesi gerektiğini belirten Oktay, ülkelerin birbirlerinin toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve bağımsızlığına saygı temelinde yeni bir yapının inşa edilmesi çağrısında bulundu.
Oktay, Orta Doğu'daki gerilime ilişkin, "Bölgedeki savaşın ve istikrarsızlığın ABD'nin savaşı olmadığını, hatta tam tersine ABD'nin aleyhine sonuçlar doğurduğunu önce kendilerine anlatmamız gerekiyor." diyerek, İspanya, İtalya, Fransa, İsveç ve Norveç'in son dönemde daha net çıkışlar yaptığını, Avrupa Birliği (AB) nezdinde de tutum değişikliklerinin görüldüğünü dile getirdi.
Japonya'nın da ABD ile müttefiklik ilişkisi nedeniyle aynı mesajı iletebileceğini belirten Oktay, şöyle devam etti:
"Birlikte Gazze'de katliamların durdurulmasını söyleyebiliriz. Gazze'deki insanlara insani yardım kapılarının açılması için uluslararası baskıyı birlikte oluşturabiliriz. Batı Şeria'da 'yerleşimci' olarak ifade edilen aslında bir yerleşimci terörüdür. İnsanların evlerini yıkıp yerine ev yapanlar, bunun adı terörizmdir. Bunun da durdurulmasını birlikte sağlayabiliriz."
Oktay, Filistinlilerin kendi topraklarından çıkarılmasına değil, 1967 sınırları temelinde iki devletli çözüme dayalı bir barışın gerçek çözüm olduğunu vurgulayarak, ABD'nin sunduğu barış planının uygulanması için de uluslararası baskının birlikte oluşturulabileceğini söyledi.
Terörle mücadele konusuna da değinen Oktay, Fetullahçı Terör Örgütünün (FETÖ) ve diğer terör örgütü yapılanmalarının da varlığına işaret etti.
Oktay, bu yapıların yasa dışı yollarla getirilen şahısları çalıştırdığını ve Türkiye-Japonya ilişkilerine zarar verecek faaliyetlerde bulunduğunu, konunun daha önce defalarca Japon makamlara iletildiğini dile getirdi.
Oktay, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Türk milletinin selamlarını Japon yetkililere ilettiğini aktararak, "İlişkilerin ne kadar kıymetli, dostluğun ne kadar derin olduğunu bir kez daha yakından hissetme fırsatı bulduk. Veliaht Prens Akishino ile Prenses Akiko'nun Türkiye ziyaretlerinden bu yana bu dostluk her geçen gün artıyor. Bizler elimizden gelenin sonuna kadar katkı vermeye devam edeceğiz." dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
PODCAST
