Abide alanındaki tören, Çanakkale Valisi Ömer Toraman'ın Atatürk Anıtı'na ay yıldız motifli çelengi bırakmasıyla başladı.
Saygı duruşunda bulunulması ve tören kıtası tarafından saygı atışı yapılmasının ardından program, İstiklal Marşı eşliğinde Türk bayrağının göndere çekilmesiyle devam etti.
Çanakkale Valisi Toraman, yaptığı konuşmada, bugün burada yalnızca bir askeri mücadeleyi anmak için değil insanlık tarihine derin izler bırakan bir dönemin hatırasını yaşatmak, o günlerin fedakarlıklarını ve acılarını ortak bir anlayışla yad etmek üzere bir araya geldiklerini söyledi.
Çanakkale'nin, savaş yıkıcılığını ve insan hayatı üzerindeki ağır bedelini en açık şekilde ortaya koyarken aynı zamanda cesaretin, fedakarlığın ve insanlık onurunun en güçlü şekilde tecelli ettiği bir tarih sahnesi olduğunu ifade eden Toraman, şöyle devam etti:
"Aradan geçen uzun yıllara rağmen Çanakkale'nin hatırası ilk günkü anlamını ve önemini korumaktadır. Çünkü burada yaşananlar yalnızca geçmişe ait bir hatıra değil aynı zamanda günümüz dünyası için güçlü mesajlar barındıran evrensel bir tecrübedir. Bu anlamlı anma törenleri, geçmişte cephelerde karşı karşıya gelen milletleri, bugün aynı değerler etrafında bir araya getirmektedir. Bu yönüyle Çanakkale ayrışmanın değil buluşmanın, çatışmanın değil diyaloğun, düşmanlığın değil karşılıklı saygı ve anlayışın simgesi haline gelmiştir."
Törende İtilaf Devletleri adına konuşma yapan Fransa Temsilcisi Yannick Bossu ise Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yılı dolayısıyla hayatını kaybeden askerlere saygı göstermek üzere Gelibolu Yarımadası'nda bulunmaktan onur duyduğunu söyledi.
Çanakkale Boğazı'nın, muharebelere katılan ülkelerin "ortak tarihinin en trajik olaylarından birinin sahnesi" haline geldiğini dile getiren Bossu, çatışmaların kayıplarının her iki taraf için de ağır olduğunu vurguladı.
Bossu, Çanakkale'nin hatırasının halklar arasındaki dostlukla güçlendiğini belirterek Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün "Büyük işler, önemli girişimler ancak birlikte çalışma ile elde edilebilir." sözlerine atıfta bulundu.
Anma töreni düzenleyen Türk yetkililere teşekkür eden Bossu, "Fransa ve Türkiye bir zamanlar düşman ittifakların üyeleriydi ancak düşmanlıklarımızı aşmayı başardık ve bugün birbirimiz için aynı zamanda ortaklarımız için de güvenilir müttefikler haline geldik. Bu Fransız-Türk ve bugün uluslararası işbirliği, dünyanın geri kalanına bir mesaj olsun." dedi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir de Çanakkale Kara Muharebeleri'nin dünya tarihinde emsali az görülen bir muharebe olduğunu hatırlatarak Türk milletinin Çanakkale'de büyük ve şanlı bir vatan müdafaası yaptığını, başarılı olduğunu çok açık ve haklı bir zafer kazandığını dile getirdi.
Üzerinde tören yapılan bu toprakların büyük acılara ve gözyaşlarına şahitlik ettiğini belirten Kaşdemir, şöyle konuştu:
"İnsanlık tarihinin gördüğü en büyük ve en çetin savaşlardan birisi bu topraklarda yaşanmıştır. 111 yıl önce büyük acılara sahne olan bu topraklar şimdi barışın ve huzurun diyarı olmuştur. Dünyanın en iyi korunmuş savaş alanı ve dünyanın en büyük açık hava müzesi olan Tarihi Alan, her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlamaktadır. Çanakkale Tarihi Alanı hem dünyada hem Türkiye'de bir buluşma noktası haline gelmiştir."
Konuşmaların ardından Levent Kol, 25 Nisan 1915'te şehit düşen Yüzbaşı Yusuf Kenan ile ilgili "Bir Çanakkale Kahramanı" başlıklı anlatım yaptı.
Vali Toraman ve beraberindekiler, Şehitler Abidesi etrafında bulunan temsili şehit mezarlarına karanfil bıraktı, şehitlik anı defterini imzaladı ve dua etti.
Anma töreninde, Çanakkale'de şehit olan askerler için Kur'an-ı Kerim tilaveti yapıldı, dua edildi.
Mehteran gösterisinin ardından 57. Piyade Alayı ile yabancı askerler, gaziler ve izciler tören geçişi yaptı.
Protokol üyeleri daha sonra Şehitler Abidesi'nin deniz tarafında kurulan alana geçerek Türk Hava Kuvvetlerinin gösteri ekibi Türk Yıldızları'nın Çanakkale Boğazı üzerindeki gösterisini izledi.
Törende, 1. Ordu Komutanı Orgeneral Bahtiyar Ersay, 2. Kolordu Komutanı Tümgeneral Ferat Vural, Amfibi Kolordu Komutanı Tümamiral Hüseyin Tığlı, Çanakkale Boğaz ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Mustafa Biçen, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Cüneyt Erenoğlu, Çanakkale Baro Başkanı Ardahan Dikme, Eceabat Kaymakamı Kerem Yenigün, Dışişleri Bakanlığı Asya Pasifik Genel Müdürü Korkut Güngen, AK Parti Çanakkale İl Başkanı Abdurrahman Kuzu ve diğer ilgililer hazır bulundu.
Programa, Yeni Zelanda Genel Valisi Cindy Kiro ile eşi Richard Davies, Avustralya Savunma Kuvvetleri Komutanı David Johnston, Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Mathew Williams, Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, İrlanda, Kanada, Pakistan, Fransa, Malta'dan büyükelçiler ve üst düzey yöneticiler katıldı.
Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yılı anma etkinlikleri kapsamında Tarihi Gelibolu Yarımadası'ndaki İngiliz Milletler Topluluğu Anıtı'nda (Cape Helles) tören yapıldı.
Seddülbahir bölgesinde bulunan anıttaki tören, milli marşların okunmasıyla başladı.
Birleşik Krallık Savunma Ateşesi Albay Jim Torbet, farklı savaşlarda yaralanan İngiliz askerlerine dair hikayeler anlattı.
Birleşik Krallık'ın Ankara Büyükelçisi Jill Morris ve İrlanda'nın Ankara Büyükelçisi Clare Brosnan şiirlerden dizeler okudu.
Çanakkale Savaşları'nda hayatını kaybedenler için dua edilen törende daha sonra Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin çelengi, Çanakkale Valisi Ömer Toraman tarafından anıta konuldu.
Birleşik Krallık, Avustralya, Avusturya, Kamerun, Kanada, Fransa, Almanya, Macaristan, İrlanda, Hindistan, Malta, Nijerya, Yeni Zelanda, Pakistan, Güney Afrika ve Sri Lanka'dan büyükelçiler ve temsilciler anıta çelenk sundu.
Törende, Gelibolu 2. Kolordu Komutanı Tümgeneral Ferat Vural, Amfibi Kolordu Komutanı Tümamiral Hüseyin Tığlı, Çanakkale Boğaz ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Mustafa Biçen, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir de hazır bulundu.
Yeni Zelanda Genel Valisi Cindy Kiro, Avustralya Savunma Kuvvetleri Komutanı Amiral David Johnston, Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Tuğamiral Mathew Williams da törene katıldı.
Çanakkale Kara Savaşları'nın 111. yılı anma etkinlikleri kapsamında, Tarihi Gelibolu Yarımadası'ndaki Fransız Askeri Mezarlığı'nda tören yapıldı.
Fransa'nın Ankara Büyükelçisi Isabelle Dumont, törende yaptığı konuşmada, saygı gösterilerinin sadece Fransız devletinden ve İtilaf Devletlerinden askerlerle sınırlı olmadığını belirterek, "Bu saygı, doğal olarak bu topraklarda yatan Osmanlı İmparatorluğu askerlerine de yöneliktir." dedi.
Dumont, Türk yetkililer ile Fransa Büyükelçiliği arasındaki işbirliğiyle Fransız Askeri Mezarlığı'nın özen ve haysiyetle korunduğunu ifade etti.
Büyükelçi Dumont ile Türkiye'yi temsilen Çanakkale Valisi Ömer Toraman anıta çelenk bıraktı. Misyon şefleri de temsil ettikleri ülkelere ait çelenkleri anıta sundu.
Törenin devamında, Pierre Loti Fransız Lisesi öğrencileri, savaşta hayatını kaybeden askerlerin yazdığı mektupları okudu.
Saygı duruşunda bulunulması, İstiklal Marşı ve Fransa Milli Marşı'nın okunmasıyla devam eden törende, mezarlıktaki askerlerin hikayeleriyle hazırlanan, QR kod okutularak mezarlığa ilişkin bilgileri Türkçe, İngilizce ve Fransızca dil seçenekleriyle sunan sesli turun açılışı yapıldı.
Tören, anıttaki mezarlara karanfil bırakılması ve ülke temsilcilerinin anı defterini imzalamasıyla sona erdi.
Programda, Fransa Büyükelçiliği Savunma Ataşesi Albay Nicolas Presson, Yeni Zelanda Genel Valisi Cindy Kiro ile eşi Richard Davies, Yeni Zelanda'nın Ankara Büyükelçisi Greg David Lewis, Avustralya Savunma Kuvvetleri Komutanı Amiral David Johnston, Yeni Zelanda Savunma Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Tuğamiral Mathew Williams, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık, Senegal, İrlanda, ABD, Kanada, Almanya ve Hindistan'dan katılımcılar yer aldı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
PODCAST
