Barındırdığı zengin ekosistemleri ve coğrafi konumuyla göçmen kuşların önemli durakları arasında yer alan Sakarya, Avrupa'nın tek parça halindeki Acar Longozu ile Sapanca Gölü, Poyrazlar Tabiat Parkı, Akgöl, Taşkısığı Gölü ve bünyesindeki göletler, her yıl çok sayıda göçmen kuşa ev sahipliği yapıyor.
İlkbahar ve sonbahar göç yolları üzerinde kritik bir "mola yeri" işlevi gören kentteki sulak alanlar, nesli tehlike altındaki dik kuyruk ve elmabaşın yanı sıra pasbaş patka, kuğu, kara leylek, gri ve küçükakbalıkçıl, saz delicisi, balaban, öküzakbalıkçıl, sakarmeke ve kara batak kuşlarını ağırlıyor.
Kuşlar, biyoloji ve ekoloji üzerine akademik çalışmaları bulunan Sakarya Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Uzun ile çalışma arkadaşlarının uluslararası dergilerde yayımlanan makaleleri, yine uluslararası toplantılarda sunulan ve ilgili kitaplara basılan çok sayıda bildirisi de kentteki biyolojik zenginliği yansıtıyor.
Uzun, AA muhabirine, Sakarya'da tüm bölgelerde kuşların türleri ve popülasyonu üzerine araştırmalar yapıldığını söyledi.
Kuşların doğal ve doğal olmayan sebeplerden tehdit unsurlarına karşı yaşam süreçlerinin devamlılığını sağlamak adına çalışmalar yürüttüklerini dile getiren Uzun, dünyadaki 11 binin üzerindeki kuş türünden 460'nın Türkiye'de düzenli olarak görüldüğüne dikkati çekti.
Uzun, Sakarya'nın, farklı bitki örtüsü, yükselti farklılıkları, ova ve sulak alanlarıyla göçmen kuşlar açısından özel bir yere sahip olduğuna işaret ederek şöyle konuştu:
"Acarlar Longozu da dikkate alındığında Sakarya, kuşlara ultra, her şey dahil 'beş yıldızlı otel' kıvamında hizmet sunuyor. Türkiye ve göçmen kuşları açısından önemli bir konuma sahip. Poyrazlar Gölü, Büyük Akgöl, Küçük Akgöl, Sapanca Gölü, Acarlar Longozu, Sakarya Nehri kuşlara bir hat oluşturmuş. Göçmen kuşların göçü esnasında konaklama, üreme, barınma ve beslenme ihtiyaçlarını karşılayacak dinlenme tesisi olarak değerlendirebiliriz."
Uzun, dünyadaki modellemeler üzerinden hesaplandığında 50 milyara yakın kuş bulunduğunu ve bunun yaklaşık 300 milyonunun yıl boyunca Türkiye'de görüldüğünü ifade etti.
Dünya genelinde kuşların kullandığı 4 ana göç yolu bulunduğunu, bunlardan 2'sinin doğrudan ya da dolaylı olarak Türkiye ile bağlantısının olduğunu söyleyen Uzun, "Türkiye, göç yolları üzerinde merkezi konumda. Kuş rastgele gelse bile ihtiyacını karşılayabilecek çok çeşitliliğe sahip. Bu çeşitlilik kuşları cezbediyor. Dünyanın kanatlı uygarlığı olan kuşların özellikle Avrupa, Afrika ve Uzak Doğu eksenindeki kesişme noktasında bulunan Türkiye, kuşların tercih ettiği bir yer. Sakarya da burada özel öneme sahip." değerlendirmesinde bulundu.
Uzun, son gözlemlere göre Sakarya'da ortalama 277 kuş türü bulunduğunu belirtti.
Sakarya'nın yaşam alanları ve habitat çeşitliliği itibarıyla ciddi kuş türü zenginliğine sahip olduğunu ifade eden Uzun, Acarlar Longozu, Sapanca Gölü, Poyrazlar Gölü, Büyük Akgöl ve Küçük Akgöl'ün de göç hattı oluşturduğunu dile getirdi.
Uzun, Sakarya Nehri'nin taşması ve yağmurlarla oluşan taşkın ovalarıyla bölgenin, kuş üreme ve göç alanları açısından dünyanın sayılı taşkın ovaları arasında yer aldığını belirterek, "Biyolojik zaman açısından bir böcek çağını yaşıyoruz, yani dünyada en çok böcek var. Doğal denge hiçbir canlı grubunun sistemi bozacak sayılara ulaşmasına müsaade etmiyor. Dolayısıyla böceklerin de üzerindeki en önemli baskı grubu böcekçi kuşlarımız. Böcekçi kuşlarımız orman, mera sağlığı açısından canlı grubunun orada çoğalmasına engel oluyor." diye konuştu.
Mart başı itibarıyla kuşların üreme dönemine girdiğini söyleyen Uzun, şunları kaydetti:
"Şu anda insanların doğayı, kuşları dinlemesini isterim çünkü en güzel şarkılarını söylüyorlar. Bu süreç mayısın ortasına kadar devam edecek. Herhangi bir nedene bağlı olarak kuşların yaşam alanlarında olan insanlarımızın dikkat etmeleri gerekir, üreme başarısı önemli çünkü. Kişisel tavsiyem, insanların tavuk ve horoz beslemeleri. Böceklerin üzerinde baskı oluşturması ve temizlemesi anlamında önemli bir katkı sağlayacaktır."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
