TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Türkiye'ye resmi ziyaret gerçekleştiren Norveç Parlamentosu Başkanı Masud Gharahkhani ile Meclis'te bir araya geldi.
Mevkidaşı Gharahkhani'yi Meclis'e gelişinde karşılayan Kurtulmuş, Gharahkhani ile Türk ve Norveç bayrakları önünde el sıkıştı. Daha sonra iki meclis başkanı heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.
Görüşmenin ardından Kurtulmuş ve Gharahkhani, TBMM Tören Salonu'nda ortak basın toplantısı düzenledi.
Kurtulmuş, Gharahkhani ve heyetini TBMM'de ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, kendisiyle son derece verimli ve faydalı bir görüşme yaptıklarını kaydetti.
Norveç ve Türkiye'nin NATO müttefikliği başta olmak üzere birçok uluslararası asamblede ortak hareket ettiğini dile getiren Kurtulmuş, görüşmede pek çok meseleyi karşılıklı olarak müzakere etme imkanını bulduklarını ifade etti.
Kurtulmuş, Türkiye ile Norveç arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisinin 100'üncü yıl dönümünde gerçekleştirilen ve 14 yıl aradan sonra Norveç'ten Türkiye'ye meclis başkanı düzeyinde yapılan bu ziyaretin ülkeler arasındaki işbirliğine önemli katkılar sunması temennisinde bulundu.
Norveçli mevkidaşının, dün İstanbul'da gerçekleştirilen NATO Parlamenter Zirvesi toplantısında da iştirak ettiğini anımsatan Kurtulmuş, Zirve kapsamında da karşılıklı görüş alışverişinde bulunduklarını bildirdi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, Avrupa kıtasının özellikle son dönemde artan güvenlik risklerinin, yeni bir barış perspektifinin oluşturulabilmesi konusunun, bölgedeki türbülanslar ve dünya siyasetindeki ciddi değişmelerin ele alındığı dünkü toplantının da verimli ve faydalı olduğunu belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Zirve kapsamında meclis başkanları onuruna verdiği yemekte Türkiye'nin barış perspektifini, özellikle güvenlik sağlamadaki rolünü katılımcılara aktardığını ifade eden Kurtulmuş, "İnşallah önümüzdeki hafta 7-8 Temmuz'da Ankara'da NATO Liderler Zirvesi gerçekleştirilecek. Bu vesileyle şunu ifade etmek isterim ki Türkiye, özellikle diplomasiye önem veren tavrıyla, dünyadaki bütün çatışmaların masada çözülebileceğine inanan yaklaşımlarıyla özellikle son dönemde uluslararası diplomasinin önemli merkezlerinden birisi haline geldi." diye konuştu.
Bu yıl içerisinde en az 5-6 büyük toplantının Türkiye'de yapıldığına ve yapılacağına işaret eden Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Parlamentolar Arası Birlik 152. Genel Kurulu'nun nisan ayında İstanbul'da yapıldığını hatırlatmak isterim. Şimdiye kadar yapılan en yüksek katılımlı bir toplantıyı icra ettik ve dünya parlamentolarının temsilcileri bir araya gelerek küresel meseleleri müzakere etme imkanına kavuştu. Aynı günlerde Antalya Diplomasi Forumu'nda çok sayıda uluslararası temsilci, bakan, hükümet temsilcisi gelerek çok verimli bir diplomasi platformu oluşturuldu, meseleler müzakere edilme imkanına kavuştu. İstanbul'da gerçekleştirdiğimiz NATO Meclis Başkanları Toplantısı da Washington ve Brüksel'den sonra üçüncü toplantı olması bakımından önemliydi. Ümit ederiz ki bundan sonraki süreçte bu toplantılar da artık gelenekselleşir ve kurumsallaşır.”
Kurtulmuş, gelecek hafta Ankara'da yapılacak NATO Liderler Zirvesi'nin de NATO'nun tarihi bir süreçten geçtiği, dünyanın bütün dengelerinin yeniden değiştiği ve yapılma sürecine girdiği bir dönemde, yeni dünyanın kuruluşuna ilişkin fikirlerin ortaya çıktığı bir toplantı olması beklentisini dile getirdi.
Türkiye'nin kasımda bir büyük toplantıya daha ev sahipliği yapacağını anlatan Kurtulmuş, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Konferansı'nın 31. Oturumu'nun (COP31) çok geniş katılımla, uluslararası alanda fevkalade etkin ve saygın bir toplantı olarak Türkiye'de icra edileceğini belirtti.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, Türkiye'nin özellikle en zor, en karmaşık meselelerde bile "savaştan başka bir yol vardır, çatışmadan başka bir yol vardır" diyerek ortaya koyduğu yaklaşımların, "en zor meseleler için bile diplomasinin yolunun açık tutulması gerektiği" şeklindeki anlayışının, bundan sonra dünyada çok daha fazla etkili olacağını vurgulayan Kurtulmuş, şunları kaydetti:
“Türkiye, çatışma çözümlerine ilişkin neler teklif ettiği merak edilen önemli bir ülke haline gelmiştir. Bu da Türkiye'nin bir diplomatik çekim merkezi haline gelmesini sağlamaktadır. Burada şunu da ifade etmek isterim ki Norveç aslında arabuluculuk konusunda, çatışma çözümleri konusunda fevkalade önemli ülkelerden birisidir, çok geniş tecrübelere sahiptir, birçok ülke arasındaki çatışmalarda arabulucu rolünü başarıyla icra etmiş olan bir ülkedir. Norveç'in de bizim gibi temel yaklaşımı, meselelerin, çatışmaların çözümünde savaşın değil, silahın değil, müzakerenin ve diplomasinin esas alınması gerektiğidir. Bundan dolayı da Norveç'le bu konuda bir benzerliğimizin olduğunun altını çizmek isterim.”
Mevkidaşı Gharahkhani ile müzakere ettikleri konuların çoğunda Norveç ile önemli müştereklikler yakaladıklarını gördüğünü söyleyen Kurtulmuş, bunlardan birisinin Orta Doğu'nun en önemli meselesi, dünya barışının en kilit sorunu olan Filistin meselesinin çözülebilmesi için ortaya konulan bakış açısı olduğunu vurguladı.
Norveç'in de Türkiye gibi Filistin meselesinde iki devletli çözümden başka bir yol olmadığını, bölgede tam manasıyla egemen, bağımsız, 1967 sınırlarında bir Filistin Devleti'nin kurulmasından başka bir yol bulunmadığına inanan ve bunu dile getiren bir ülke olduğunu ifade eden Kurtulmuş, "Norveç'in, 2024 yılında Filistin Devleti'ni resmen tanımış olmasını da bir kere daha takdirle karşıladığımızı ifade etmek istiyorum." dedi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, ABD ile İran'ın müzakerelerine de benzer şekilde destek verdiklerini belirterek, şunları kaydetti:
"Bu sorunun bir an evvel karşılıklı müzakereler yoluyla çözülmesi, her iki tarafın da kabul edeceği bir barış sürecinin nihayete erdirilmesi gerektiğinin hem bölgemizin barışı açısından hem dünya barışı açısından hayati önemde olduğuna inanıyoruz. Bu çerçevede Cenevre'de başlayan ve Doha'da devam edecek olan ABD-İran görüşmelerinin iyi sonuçlar vermesini ümit ediyoruz.
Burada bir kere daha şu uyarıyı yapmanın bir vazifemiz olduğu kanaatindeyim: bu mesele, kendi yolunda müspet şekilde devam ederken, bundan rahatsız olan bazı ülkelerin yapabileceği provokasyonlara karşı da başta her iki ülke olmak üzere uluslararası camianın dikkatli olmasını tavsiye ediyoruz. Bölgede barış istemeyen, istikrarsızlıktan beslenen ve istikrarsızlığın olması için çevredeki ülkelere zaman zaman saldırılarını sürdüren İsrail'in, Amerika-İran arasındaki barış müzakerelerinden oldukça rahatsız olduğu aşikardır. İsrail'in provokasyonlarına mahal verilmemesi, meydan bırakılmaması bu sürecin sağlıklı yürümesinin en temel şartıdır.
Bu çerçevede Türkiye olarak İsrail'in hem Lübnan'da sürdürdüğü saldırıları hem de Suriye'ye karşı yaptığı saldırıları uluslararası hukukun açık birer ihlali olarak görüyor ve bölgemizin sükunete, huzura ihtiyacı olduğunu bir kez daha tekrarlıyoruz. İsrail'in bu saldırganlıklarını durdurması, bölge barışının ilk şartıdır. Dolayısıyla uluslararası camia, hazır ABD ile İran arasında bir müzakere ortamı doğmuşken ve buradan sonuç alma ihtimali mevcutken İsrail'in bu süreci berhava etmesine asla fırsat vermemelidir."
Kurtulmuş, Türkiye ile Norveç arasında başta ikili ticari ilişkiler olmak üzere fevkalade önemli gündemlerin bulunduğuna dikkati çekerek, Norveç'te yaşayan yaklaşık 25 bin Türk nüfusunun varlığının da iki ülke arasında sağlam bir köprü oluşturduğunu belirtti.
Mevkidaşı Gharahkhani'nin Konya'dan Norveç'e yerleşen Türk vatandaşlarının yaşadığı bölgede oturduğunu ve oradaki Türklerle de çok yakın ilişkiler geliştirdiğini aktaran Kurtulmuş, "Kendisine seçim bölgesinde ayrıca başarılar diliyoruz ve oradaki Türk vatandaşlarımıza da selam ve saygılarımızı iletmesini istirham ediyoruz." dedi.
Hükümetler arasındaki olumlu gündemin meclisler arasında da sürdürülmesi temennisinde bulunan Kurtulmuş, ziyaretin, iki ülkenin meclisleri arasında bundan sonraki süreçte gerçekleştirilecek müşterek çabalara büyük katkı sağlayacağını vurguladı.
Kurtulmuş, Norveç Parlamentosu Başkanı seçilen Gharahkhani'ye başarılar dileyerek, Türkiye ile Norveç arasındaki ilişkileri ilerletmekteki kararlılığı için şükranlarını dile getirdi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, konuşmasının ardından bir gazetecinin, Terörsüz Türkiye süreci kapsamında yapılması öngörülen yasal düzenlemelerin son durumuna ilişkin sorusu üzerine, Terörsüz Türkiye çalışmasıyla Türkiye'nin iç kalesini tahkim etmek bakımından tarihi bir adım atıldığını ve çok başarılı bir şekilde bugüne kadar gelindiğini söyledi.
Türkiye'de bir seneye yakın bir süre içerisinde bu konunun başarılmış olmasının önemli olduğunu belirten Kurtulmuş, TBMM Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun bir raporla çalışmalarını sonlandırdığını ve bu raporun yol haritası olduğunu ifade etti.
Yol haritasında dile getirilen hususları alarak partilerin bu süreci sonlandırmak ve taçlandırmak bakımından bir yasal düzenleme yapılması mecburiyeti olduğunu ifade eden Kurtulmuş, şöyle devam etti:
“Mutlaka terör örgütü mensuplarının silahlarını bırakmasını, terörün bütünüyle geride kalmasını, örgütün kendisini feshetmesini sağlayarak bu arada bu yolda atılacak adımların kısa süre içerisinde tamamlanması gerektiğini düşünüyoruz. Çıkarılacak olan yasa, müstakil ve geçici bir yasadır. Yani münfesih örgüt mensuplarını kapsayacak geçici bir yasadır. Bir kereliğine çıkarılacak. Belli bir süre verildikten sonra gelenler bundan istifade edecek. Gelmeyenler için de kapı kapanacak. Böyle bir mekanizmanın kurulmasını ümit ediyoruz.”
Kurtulmuş, çıkarılacak yasanın asla bir af niteliğinde olmayacağının altını çizerek, "Aynı şekilde çıkarılacak olan yasa başta şehitlerimiz ve gazilerimizin aileleri olmak üzere Türkiye'de geniş kitleleri rencide edecek bir yaklaşıma sahip olmayacaktır. Bunun için bütün partiler bir araya gelerek, terör örgütünün silah bırakmasının tamamlanması süreci için gerekli olan bu yasal düzenlemelerin yapılmasını bekliyoruz. Hazırlanacak yasa sadece bir ya da birkaç partinin hazırladığı değil, Meclis'in ortak kanaati, ittifakla çıkartılacak yasa olması gerekir." değerlendirmesinde bulundu.
Süreçle ilgili devlet kurumlarının hepsinin büyük bir titizlikle, dikkatle çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Kurtulmuş, "Ümit ederim ki çok kısa bir süre içerisinde yasal hazırlıklar da tamamlanır ve önce komisyonlara ardından da Genel Kurul'a getirilmiş olur. Başlanılan hayırlı işi en kısa süre içerisinde en hayırlı şekilde bitirmek esastır. Artık bundan sonra bu işin savsaklanmadan, geciktirilmeden ve asla en ufak bir detayı ihmal edilmeden iyi planlanarak yapılması ve Türkiye'nin bu adımı atması şarttır." dedi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, toplantının ardından Norveç Parlamentosu Başkanı Gharahkhani ile FETÖ'nün 15 Temmuz'daki darbe girişimi sırasında bombalanan alana karanfil bıraktı.
Kurtulmuş ve Gharahkhani daha sonra çalışmalarına devam eden TBMM Genel Kurulu Salonu'nu ziyaret ederek, milletvekillerini selamladı.
Norveç Parlamentosu Başkanı Masud Gharahkhani, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüşmesinin ardından Meclis'te düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.
Türkiye ve Norveç arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yılını kutladıklarını belirten Gharahkhani, çocukluk yıllarında bir süre Türkiye'de vakit geçirdiğini anlattı.
Kurtulmuş ile gerçekleştirdikleri görüşmede son derece önemli konuları ele aldıklarını ifade eden Gharahkhani, "Parlamento liderleri İstanbul'da NATO Zirvesi'nde buluştular ve gelecek hafta da Ankara Zirvesi olacak biliyorsunuz ve Türkiye buna ev sahipliği yapıyor." diye konuştu.
Türkiye'nin NATO'da önemli bir müttefik olduğunu vurgulayan Gharahkhani, "NATO'nun en büyük silahlı kuvvetlere sahip ülkesidir. Savunmaya yatırım yapan bir ülkedir. Yaptığı yatırımları görmek de çok etkileyici." değerlendirmesinde bulundu.
Masud Gharahkhani, Türkiye ve Norveç arasındaki ticareti artırmak istediklerini söyleyerek, "Her iki ülke de denizci ülke. Gemi yapımı hem kimliğimizin hem tarihimizin önemli bir parçası ve iki ülke arasında ticareti bu anlamda geliştirebileceğimizi düşünüyoruz." ifadesini kullandı.
Ülkesinin aynı zamanda bir enerji ülkesi olduğunu belirten Gharahkhani, "Bu da gelecekte işbirliği yapabileceğimiz ilginç alanlardan biri olabilecektir." görüşünü paylaştı.
Gharahkhani, Türkiye'nin dünya genelinde pek çok çatışmayı yatıştırma ve çözümleme konusunda oynadığı rolü takdir ettiğini dile getirerek, Türkiye'nin Rusya-Ukrayna Savaşı'ndaki arabuluculuk rolünün önemine dikkati çekti. Ülkesinin Ukrayna'ya 9 milyar dolar destekte bulunduğunu anımsatan Gharahkhani, "Askeri destek bunun çoğunu oluşturmakta. Çünkü Ukrayna için barışın ne kadar önemli olduğunu biz de takdir ediyoruz." dedi.
Türkiye ve Norveç'in NATO'da müttefik olduğunu hatırlatan Gharahkhani, "İnsan hakları, demokrasi, ifade özgürlüğü, düşünce özgürlüğü, barış, refah, güvenlik ve ekonomik büyüme ülkelerimiz arasında son derece değerli, önemli değerler olarak kalmaya devam edecektir." sözlerini sarf etti.
Norveç Parlamentosu Başkanı Gharahkhani, bir gazetecinin, 28-29 Haziran'da İstanbul'da düzenlenen NATO Parlamenter Zirvesi ve 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek olan NATO Liderler Zirvesi'ne ilişkin sorusunu yanıtlarken, toplantıların en önemli noktasının, zorlu zamanlarda NATO'nun bir arada durabilmesi olduğuna işaret etti.
Gharahkhani, Türkiye'nin NATO Zirvesi için hazır olduğunu belirterek, şunları kaydetti:
"Bu anlamda daha çok üretebiliriz. Türkiye zaten bu taahhüdü yerine getirmeye çalışıyor. Aynı şekilde biz de Norveç'te bunu yapmaya çalışıyoruz. Büyük şirketlerimiz, savunma sanayisinde çalışanlar zaten güçlerini katlayarak çalışmaya devam ediyorlar ve bunun önemli olduğunu düşünüyorum. Gelecek hafta önemli konuları ele alacağız. Türkiye, Norveç, üstüne düşeni yapıyor. Tüm müttefiklerin de bunu yaptığına inanmak istiyoruz."
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
PODCAST
