İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Hatibzade: Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını istiyorlarsa saldırganlığı bırakmalılar

Hatibzade, Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu.

ABD ile yapılan görüşmelerle ilgili sürece ilişkin değerlendirmede bulunmak için erken olduğunu ve tarafların mutabakat çerçevesini nihai hale getirmeye odaklandığını dile getiren Hatibzade, "sabırlı" olunması çağrısı yaptı.

Durum "hassas" görünse de İran'ın diplomasiye bağlı olduğunu vurgulayan Hatibzade, "Diğer taraf, uç talepler içeren tutumunu terk ederek diplomasiyi sonuç odaklı hale getirebileceğimiz uluslararası hukuka saygı duymalı." değerlendirmesinde bulundu.

Hatibzade, Hürmüz Boğazı'nın çok uzun zamandır açık olduğunu ve İran'ın karasularında olduğunu ifade ederek, Hürmüz Boğazı'nın açık olmasını istedikleri konusunda açık olduklarını vurguladı.

"(ABD için) zorlama, baskı ve gerilimin artırılması çözümün bir parçası"

"Maalesef Amerikalılar, İranlıları bunaltmaya başladı ve İran'ın güvenliğini ihlal etmeye çalıştı. Bizim de onlara ya herkes için güvenlik olacağını ya da kimse için güvenlik olamayacağını göstermekten başka seçeneğimiz yoktu." diyen Hatibzade, Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin İranlı yetkililerin koordinasyonuyla mümkün olduğunu dile getirdiklerini aktardı.

Hatibzade, ABD tarafının, Hürmüz'ün İranlılar hariç herkese açık olduğunu söyleyerek bunu sabote etmeye çalıştığını savunarak, " Bu nedenle 'Ateşkes şart ve koşullarını ihlal edecekseniz ve Amerikalılar sözlerini tutmayacaksa onlar için sonuçları olacağını' söyledik." ifadelerini kullandı.

ABD'yi, diplomasiyi "tüketmekle" suçlayarak diplomasinin kendileri için çözümün bir parçası olduğunun altını çizen Hatibzade, "(ABD için) zorlama, baskı ve gerilimin artırılması çözümün bir parçası." dedi.

Hatibzade, ABD tarafından sosyal medya paylaşımlarının, yapılan açıklamaların çok sayıda olduğunu ve bazen "çelişen ifadeler kullandığını" dile getirerek, "Ne söylediğini yargılamak istemiyorum. (ABD Başkanı Donald Trump'ın) açıklamalarının tutarlı olup olmadığına Amerikan halkının karar vermesi gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

"Saldırgan taraf, savaşın onlara iyi sonuç getirmeyeceğini öğrenmeli"

İran'ın kendini savunacağını vurgulayan Hatibzade, şöyle devam etti:

"Saldırgan taraf, savaşın onlara iyi sonuç getirmeyeceğini öğrenmeli. Diplomasiye getirilen alternatifler çok sevimsiz. Amerikanlar, sömürgecilik ve sömürgeci yaklaşım döneminin çoktan geçtiğini öğrenmeli. Hegemonya çoktan bitti ve diğer uluslara hiçbir şeyi dikte edemezler. Eşit muamele ve saygı, kalıcı barışı getirecek şeylerdir. Herkes, barış ve istikrara odaklanırsa, o zaman bir şeyi başarma şansımız olur. Bir kez daha seçimleri saldırganlıktan yana olursa, bu savaşı başlatmak olursa, Tahran'ın yanıtını zorla görecekler ve olabildiğince yanıt vermekten tereddüt etmiyoruz."

Hatibzade, ABD'nin Hürmüz üzerindeki ablukasını kaldırması durumunda Hürmüz'ü açıp açmayacaklarına ilişkin "Hürmüz, bizim karasuyumuzdur. Reteorik olarak bunu söylüyor ve zoru oynuyor olabilirler. Ama size bir şey söyleyeyim; sahada bir abluka yoktu. Şu anda bir abluka yok ve bir tahminimi de paylaşayım gelecekte de herhangi bir abluka olmayacak. Kimse diğer milletler üzerinde kendi iradesini dayatamaz, buna İran da dahil." diye konuştu.

Türkiye ve Azerbaycan dahil bölgedeki dostlarının desteklerinden dolayı memnuniyet duyduklarını belirten Hatibzade, "Hem bölgede hem de bölge dışında bu saldırıların hukuksuz ve sorumsuzca olduğu ve İran'ın meşru müdafaasının hukuki ve uluslararası hukukun gerektirdiği gibi olduğu konusunda bir farkındalık var. " dedi.

"Başarısızlığa mahkum bir müzakereye ya da toplantıya girmek istemiyoruz "

Hatibzade, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin devamının ne zaman yapılacağına dair bir tarih vermezken, "Şu anda her iki taraf arasında karşılıklı anlayış çerçevesine son halini vermeye çalışıyoruz. Gerilimi tırmandırmak için bahane olacak ve başarısızlığa mahkum bir müzakereye ya da toplantıya girmek istemiyoruz." ifadesini kullandı.

Cenevre'deki toplantılara da iyi niyetle girdiklerini ancak ABD ve İsrail'in İran'ı bombalayarak masayı dağıttığını belirten Hatibzade, "Bu yüzden çok şüpheci olmalıyız ve karşı tarafın niyetine ve davranışına dair şüphe duymak için her türlü nedenimiz var. İranlılara karşı başlattıkları saldırılar nedeniyle de şüphe duymak için her türlü nedenimiz var." görüşünü paylaştı.

Hatibzade, görüşmelerin ikinci turu için bir tarih verip veremeyeceği sorusunun tekrarlanması üzerine "Bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varana kadar size tarih veremem." dedi.

İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun bir üyesi olduğunu anımsatan Hatibzade, bu çerçevedeki haklarından vazgeçmeyeceklerinin altını çizdi.

Hatibzade, İsrail'in bölgenin jeopolitiğini değiştirmek istediğini savunarak, İran'ın yaptığı savunmayı tüm bölge adına yaptığına dikkati çekti.

Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasına ilişkin Hatibzade, "Hürmüz, 1000 yıldır açıktı ama bu saldırganlık savaşı nedeniyle kapandı. (ABD) Hürmüz Boğazı'nın yeniden açıldığını görmek istiyorlarsa; bu saldırganlığı bırakmalılar, gerçekliklerle yüzleşmeli, onları anlamalı ve sindirmeliler." dedi.