Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nda düzenlenen "Yeni İletişim Teknolojileri ve Aile Paneli"nin açılışında, aileyi, yeni iletişim teknolojileri odağında değerlendirmek üzere bir arada olduklarını ifade etti.
Günümüzde iletişim teknolojilerinin, düşünme biçiminden aile içi ilişkilere kadar hayatın pek çok alanını yeniden şekillendirdiğini dile getiren Göktaş, artık aynı evin içinde fiziken yaşayan insanların kimi zaman birbirlerinden ruhen kilometrelerce uzakta olabildiğini, buna karşılık dünyanın öbür ucundaki biriyle saniyeler içinde iletişim kurabildiğini söyledi.
Göktaş, bu nedenle yeni iletişim teknolojilerini aileyi, toplumsal dayanışmayı ve insan ilişkilerini etkileyen sosyal bir dönüşüm olarak değerlendirmek zorunda olduklarını belirterek, aile değerlerinin medya aracılığıyla toplumda daha güçlü karşılık bulmasına sağladığı katkılardan dolayı Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran'a teşekkür etti.
Teknolojinin, hayatın her alanında etkisini giderek artırdığını ve yapay zekanın, dünyayı büyük bir değişime sürüklediğini vurgulayan Göktaş, aileyi merkeze alan yeni bakış açılarına ihtiyaç olduğunu kaydetti.
"Asıl meselemiz, değişimin yönünü aile lehine çevirmektir." diyen Göktaş, yeni iletişim teknolojilerine bu pencereden bakılması, aile politikalarının bu eksende ele alınması gerektiğini belirtti.
Göktaş, "Bu noktada özellikle vurgulamak isterim ki bizim yaklaşımımız teknolojiyi yasaklamak değildir. Bizim yaklaşımımız, teknolojinin güvenli, bilinçli ve insan odaklı bir zeminde kullanımını desteklemektir. Çünkü buradaki esas mesele, teknolojinin insanı mı yönettiği, yoksa insanın mı teknolojiye yön verdiğidir." diye konuştu.
Bakan Göktaş, çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şeyin yeni bir uygulama, ekran ya da bir dijital imkan değil, anne babalarının ilgisi, sevgisi ve birlikte geçirdikleri nitelikli zaman olduğuna işaret ederek, "Hiçbir ekran, bir aile sofrasının sıcaklığını sunamaz. Hiçbir algoritma bir annenin şefkatini, bir babanın rehberliğini ikame edemez. Teknoloji hayatı kolaylaştırabilir ancak hayatın anlamını kuran, insanın insanla kurduğu bağdır." dedi.
Bugün aile kurumunu güçlendirmenin, dijital çağın meydan okumalarına karşı en güçlü toplumsal direnci oluşturduğunu dile getiren Göktaş, şunları kaydetti:
"Bu nedenle akademinin, kamunun, sivil toplumun, medya kuruluşlarının ve teknoloji şirketlerinin ortak bir sorumlulukla hareket etmesi büyük önem taşımaktadır. Böylece değişen iletişim teknolojilerine, araçlarına, platformlarına ve kanallarına rağmen aile dostu bir anlam dünyasını birlikte inşa edebiliriz. Aile değerlerini reyting malzemelerine dönüştüren, kültürümüzü trend listelerine kurban edenlerle mücadelemiz sürecektir. Bedeli ne olursa olsun, aile yapımızın ve kültürel kodlarımızın örtülü emellerle şekillendirilmesine müsaade etmeyeceğiz."
Göktaş, bu alanda yürüttükleri çalışmaların, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın aileyi milletin beka meselesi olarak gören iradesinin bir yansıması olduğunu belirterek, "Bu irade, aileyi sadece sosyal politika başlığı olmaktan çıkarmıştır. Aileyi, milli kalkınma hamlemizin, Türkiye Yüzyılı hedeflerimizin taşıyıcı sütunu olarak konumlandırmıştır." ifadesini kullandı.
Bu anlayışla kısa süre içinde pek çok stratejik hamleyi hayata geçirdiklerini anımsatan Göktaş, 2024'te Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planını uygulamaya koyarak aile ve nüfus politikalarını destekleyen yeni bir yapı oluşturduklarını aktardı.
Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2025 yılını "Aile Yılı" ilan etmesiyle daha geniş bir hareket kabiliyeti yakaladıklarını belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Kamuyu, özel sektörü, yerel yönetimleri, akademi dünyasını ve sivil toplumu aynı gaye etrafında adeta seferber ettik. Memleketimizin her köşesinde her haneye dokunan projeler hayata geçirdik. Dijital okuryazarlığın yaygınlaşması için çalışmalarımızı yürüttük. Anne ve babalara çocuklarını dijital dünyada daha bilinçli desteklemeleri için rehberlik ettik. 2025 Aile Yılı 7 bölgemizde, 81 ilimizde milletimizin gönlüne işledi. Bir yıl takvimine 20 bine yakın etkinlik sığdırdık. 2025 Aile Yılı birikimimizi Aile ve Nüfus 10 Yılı vizyonumuza da aktardık. Diğer yandan çocuklarımızın yaşlarına uygun ve güvenli içeriklere erişmesi, çevrim içi risklerden korunması ve çocuk dostu dijital politikaların güçlenmesi için çalışmaya devam ediyoruz.
Algoritmaların yalnızca etkileşimi değil, çocukların üstün yararını da gözetmesi gerektiğini savunuyoruz. Çünkü hiçbir ticari kaygı, bir çocuğun güvenliğinden daha değerli değildir. Bu inançla dijital platformların yalnızca ekonomik aktör olmadığını, aynı zamanda sosyal sorumluluk taşıdığını her fırsatta vurguluyoruz. Bu kapsamda çocuklarımızı dijital mecralardaki risklerden koruyacak kapsamlı bir yasal düzenlemeyi hayata geçirdik. Böylece çocuklarımız için daha güvenli bir dijital ekosistem tesisi için büyük bir atılım gerçekleştirdik. Hedefimiz, dijital çağın sunduğu imkanlardan en üst düzeyde yararlanırken aileyi güçlendiren ve çocukları koruyan bir dijital ekosistemin inşasına katkı sunmaktır."
Bakan Göktaş, her zaman ailelerin kendilerine güç verdiğini vurgulayarak, "Dünün mirasından aldığımız ilhamla, hangi fırtınaya yakalanırsak yakalanalım aile gemimizi selametle limana yanaştıracağımıza olan inancımız tamdır. Aileyi tehdit eden küresel rüzgarlar karşısında savrulmayacağız. Hep birlikte bizi biz yapan değerlere tutunacağız. 2026-2035 dönemini kapsayan Aile ve Nüfus On Yılı'nda bu inancımızı daha da büyüteceğiz. Dijital çağın riskleri karşısında ailelerimize kalkan olacak, çocuklarımızı merhametle saracak ve gençlerimize güvenli bir gelecek bırakmak için çalışacağız." ifadelerini kullandı.
Bakan Göktaş, Ankara'da bir otelde düzenlenen "Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı (2026-2030) Çalıştayı"nda yaptığı konuşmada, bugün engelli vatandaşlar için hayata geçirdikleri politikaları, yeni bir vizyonla daha ileriye taşıyacak adımları konuşmak için bir arada olduklarını belirtti.
Çalıştayda 1. Eylem Planları'ndan elde ettikleri kazanımları değerlendireceklerini aktaran Göktaş, edindikleri deneyimler çerçevesinde yeni dönemin yol haritasını istişare edeceklerini söyledi.
Göktaş, erişilebilir toplumdan bağımsız yaşama, kapsayıcı eğitimden ekonomik güvenceye kadar engelli bireylerin yaşam kalitesini artıracak birçok stratejik başlığı da ele alacaklarını dile getirerek, ortaya konacak her önerinin daha kapsayıcı ve daha güçlü bir Türkiye'nin inşasına katkı sunacağının altını çizdi.
Alınan her kararın engelli bireylerin hayatına umut, ailelerine güven ve topluma güç katacağını vurgulayan Bakan Göktaş, "Engelli politikalarına bakarken meseleyi yalnızca ihtiyaçlar, destekler ve hizmetler üzerinden okumak eksik kalır. Çünkü burada asıl gördüğümüz şey, insanın sahip olduğu büyük potansiyeldir. Her bireyin hayata kattığı bir değer, taşıdığı bir tecrübe, ortaya koyabileceği bir kabiliyet vardır." dedi.
Göktaş, sorumluluklarının bu kabiliyetin görünür olacağı, gelişeceği ve bu tecrübenin toplumsal hayata yön vereceği imkanları oluşturmak olduğunu dile getirdi.
Bu nedenle engelli politikalarını bir sosyal hizmet alanı olarak değil, insan sermayesini, toplum dayanışmasını ve ortak yaşam kültürünü büyüten stratejik bir alan olarak gördüklerini aktaran Göktaş, "Çünkü engelli bireylerin her alanda daha fazla yer alması sadece bireysel hayatları zenginleştirmez. Toplumun bakışını genişletir, kurumların kapasitesini artırır, hizmet kalitesini yükseltir, birlikte yaşama kültürünü derinleştirir." diye konuştu.
Göktaş, bu yüzden kendileri için engelli politikalarının "insanı merkeze alan kalkınma anlayışının en canlı göstergelerinden biri" olduğuna işaret ederek, "Neden böyle bir perspektif olmalı? Çünkü engelli bireyleri yalnızca korunması gereken kişiler olarak konumlandıran dil, onları pasif bir noktaya iter. Oysa güçlü bir politika dili, engelli bireyi hayatın öznesi olarak görür. Eğitim alan, çalışan, üreten, karar veren, katkı sunan, yön gösteren, ilham veren etkin bir birey olarak kabul eder." ifadelerini kullandı.
Erişilebilirliğin ve kapsayıcılığın önemine vurgu yapan Göktaş, bu durumun yalnızca engelli bireylerin hayatını kolaylaştırmadığını, çocukların, yaşlıların, hastaların, ailelerin, bakım verenlerin, geçici hareket kısıtlılığı yaşayan herkesin hayat kalitesini artırdığını söyledi.
Göktaş, engelli politikalarının aslında toplumun tamamı için daha nitelikli bir yaşam standardı ürettiğine dikkati çekerek, bugünün dünyasında kalkınmanın artık sadece ekonomik göstergelerle ölçülmediğini, bir ülkenin gelişmişliğinin insan potansiyelini nasıl kapsadığıyla, farklı kabiliyetleri ne kadar değerlendirdiğiyle anlam kazandığını dile getirdi.
Bakan Göktaş, şunları kaydetti:
“İşte bu nedenle 24 yıldır Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde engelli politikalarımızda hak temelli, kapsayıcı ve katılımcı bir yaklaşımı esas alıyoruz. Engelli politikaları, sosyal devletimizin en güçlü alanlarından biri haline geldi. Bu yaklaşım, her bireyin emeğini ve katkısını Türkiye'nin geleceğine yön veren büyük bir vizyonu temsil etmektedir. Bu kapsamda 2005'te çıkarılan Engelli Kanunu, engelli vatandaşlarımızın hayatına yenilikler katan büyük bir reformdur.”
Mahinur Özdemir Göktaş, tüm imkanları engelli vatandaşların toplumla bütünleşerek günlük hayata katılabilmeleri için seferber ettiklerini belirterek, "Engelli vatandaşlarımızın emeğiyle, becerisiyle ve üretimiyle hayatın içinde daha etkin yer alması için istihdamı öncelikli başlıklarımızdan biri yaptık. 2002'den bugüne kamuda engelli istihdamında 15 kat artış sağlayarak 83 bin 98 engelli bireyin kamuya yerleştirilmesini sağladık." bilgisini verdi.
Özel sektörde ise korumalı iş yerlerini teşvik ederek engelli bireylerin çalışma hayatına katılımını desteklemeye devam ettiklerini aktaran Göktaş, engelli vatandaşlar için attıkları adımlarda aileyi her zaman politikalarının merkezinde tuttuklarını vurguladı.
Göktaş, ailenin engelli bireyin kendini güvende hissettiği, hayata tutunduğu ve sosyal hayatla bağını güçlendirdiği en temel dayanak olduğunu, bu anlayışla engelli vatandaşları ailelerinden ve alıştıkları sosyal çevreden kopmadan yaşamlarını sürdürebilmeleri için evde bakım hizmetlerini yaygınlaştırdıklarını söyledi.
Bakan Göktaş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Evde Bakım Yardımı kapsamında 516 bin 386 ailemize aylık 13 bin 878 lira ödeme yapıyoruz. Bugüne kadar toplam 275 milyar liranın üzerinde Evde Bakım Yardımı sağladık. Halihazırda 81 ilimizde faaliyet gösteren 148 gündüzlü bakım ve rehabilitasyon merkezimizde binlerce vatandaşımıza destek sunuyoruz. Diğer yandan, kamu ve özel sektör olmak üzere toplam 451 bakım merkezinde 39 bin 548 engelli bireye yatılı hizmet sunuyoruz. Özel bakım merkezlerinden yararlanan engelli vatandaşlarımızın tamamına yakınının bakım ücretlerini Bakanlık olarak biz karşılıyoruz. Mevzuat düzenlemeleriyle bakım merkezlerinde yapay zeka destekli kamera izleme sistemini hayata geçirerek denetimlerimizi daha da güçlendiriyoruz”
Engelli çocukların gelişim sürecinde erken müdahalenin hayati öneme sahip olduğunu çok iyi bildiklerini vurgulayan Göktaş, bu doğrultuda geçen yıl Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sistemi'ni başlattıklarını anımsattı.
Göktaş, oluşturdukları Erken Çocukluk Gelişimi birimleriyle 0-8 yaş aralığındaki çocukları yakından takip ettiklerini, ailelere rehberlik ederek süreci daha güçlü bir zeminde yürüttüklerini anlattı.
Bu alandaki yaklaşımlarını 2 hafta önce Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde düzenledikleri "İlk Yıllar, Hayat Boyu Etki" başlıklı yan etkinlikle bütün dünyaya örnek model olarak sunduklarını hatırlatan Göktaş, bunun yanı sıra "Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı Modeli" ile hem otizmli bireylere hem de ailelerine destek olmayı sürdürdüklerini dile getirdi.
Bakan Göktaş, bu süreçte 821 danışmanla 18 ilde 3 bin 808 aileye bireysel danışmanlık hizmeti sağladıklarını aktararak, "Bu yıl içerisinde 16 ilimizde daha bu hizmeti sunmaya başladık. Diğer yandan erişilebilirliği, engelli vatandaşlarımızın günlük hayata katılımını kolaylaştıran temel bir hizmet standardı olarak görüyoruz. Şehirlerimizi engelsiz kılma çalışmaları kapsamında 81 ilde vali başkanlığındaki komisyonların kararlarıyla 4 bin 146 kuruma Erişilebilirlik Belgesi verdik." diye konuştu.
Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan 30 bin 939 kişiye eğitim vererek kurumsal farkındalığı güçlendirdiklerini bildiren Göktaş, "Ayrıca, dijital alanda da engelli vatandaşlarımızın kamu hizmetlerine daha hızlı, kolay ve etkin şekilde ulaşabilmeleri için yeni uygulamaları hayata geçiriyoruz. Bu kapsamda Erişilebilirlik Dijital Bilgilendirme Platformu'nun hazırlanmasında da son aşamaya geldik." ifadesini kullandı.
Göktaş, bu platformla kurumların standartlar, mevzuat ve uygulama süreçlerine ilişkin bilgiye tek noktadan ulaşmasını sağlayacaklarını kaydetti.
Bunun yanı sıra geçen yıl aralık ayında hayata geçirdikleri "Engelsiz Türkiye Mobil Uygulaması" ile hizmetleri vatandaşlara daha yakın hale getirdiklerini anımsatan Göktaş, böylece ihtiyaç duyulan bilgiye, yönlendirmeye ve desteğe tek noktadan daha kolay ulaşılmasının önünü açtıklarını söyledi.
Göktaş, Aile ve Nüfus On Yılı'nda engelli vatandaşları ve ailelerini merkeze alan çalışmaları kararlılıkla sürdüreceklerini, Birinci Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı'nın uygulama sürecinin kendilerine önemli tecrübeler kazandırdığını aktardı.
Bu sürecin kurumlar arasındaki koordinasyonu güçlendirdiğini ve ortak çalışma kültürünü daha ileriye taşıdığını ifade eden Göktaş, "Erişilebilirlik standartlarının geliştirilmesi ve dijital hizmetlerin güçlendirilmesi alanlarında önemli ilerlemeler sağladık. Erken müdahale, sağlık hizmetleri ve rehabilitasyon alanlarında önemli gelişmeler sağladık." dedi.
Göktaş, toplum temelli bakım hizmetlerinin kapsamını genişlettiklerini, gündüzlü bakım merkezlerinin sayısını artırdıklarını, engelli iş koçluğu uygulamalarını yaygınlaştırdıklarını, girişimcilik desteklerini artırdıklarını kaydetti.
Afetlere hazırlık alanında farkındalık eğitimleri düzenlediklerini anımsatan Göktaş, tahliye süreçleri ve geçici barınma imkanlarında engelli vatandaşların ihtiyaçlarını gözeten çözümler geliştirdiklerini, tüm bu adımlarının yanı sıra engelli vatandaşların hayatını etkileyen yeni küresel gelişmeleri yakından takip ettiklerini vurguladı.
Bu anlayışla iklim değişikliği, yapay zeka ve destek teknolojileri başlıklarında iki çalışma grubu kurduklarını belirten Göktaş, "Yeni dönem politikalarımızı bilimsel verilerle şekillendiriyoruz. Ancak bu kazanımları daha ileri taşımamız gereken alanlar var. Siyasal yaşama etkin katılımı desteklemeye, kapsayıcı eğitim ortamlarını güçlendirmeye devam edeceğiz. E-ticaret, dijital girişimcilik ve yeni çalışma alanlarını da engelli vatandaşlarımız için daha geniş imkanlara dönüştüreceğiz." şeklinde konuştu.
Göktaş, 1. Eylem Planı'ndan elde ettikleri tecrübeyi yeni dönemde uygulanabilir faaliyetler ve somut göstergelerle daha ileri taşıyacaklarına işaret ederek, 2026-2030 dönemini kapsayacak 2. Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı'nın bu anlayışın güçlü bir yol haritası olacağının altını çizdi.
Bu sürecin en değerli tarafının ise kamu kurumları, üniversiteler, sivil toplum ve engelli bireylerin ortak katkısıyla şekillenmesi olduğunu dile getiren Göktaş, bugünkü istişarelerin, Eylem Planı'nın, engelli vatandaşların hayatına dokunan yeni adımlara yön vereceğine inandığını kaydetti.
Konuşmasının ardından Göktaş, katılımcılarla hatıra fotoğrafı çektirdi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
PODCAST
