Türkiye’nin Somali açıklarında yürüttüğü hidrokarbon arama faaliyetlerinde yeni bir aşamaya geçilirken, “Çağrı Bey” sondaj gemisinin Mogadişu'ya ulaşmasıyla birlikte iki ülke arasındaki stratejik işbirliği de derinleşiyor. Uzmanlar, sürecin hem enerji hem de egemenlik boyutuyla dikkati çektiğini belirtiyor.
Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Mustafa Başkara ile SETA araştırmacısı Dr. Tunç Demirtaş, sürece ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
Dr. Başkara, Türkiye ile Somali ilişkilerinin son yıllarda önemli ölçüde geliştiğini ifade ederek, bu sürecin dönüm noktasına işaret etti. Başkara, “Türkiye ile Somali ilişkilerini ciddi bir şekilde geliştirmektedir ancak işin milat noktası denilebilecek tarafı da 2011 yılında Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan'ın Somali'ye uzattığı yardım eli ve o tarihten itibaren yapılan büyük adımlar.” dedi.
Sondaj faaliyetlerinin iki ülke açısından ilkleri barındırdığına dikkati çeken Başkara, “Artık Somali bakımından ilk defa denizlerinde bir sondaj çalışması yapılıyor, Türkiye bakımından ise ilk defa Türkiye dışında bir yerde sondaj çalışması yapılıyor ve her iki taraf bakımından da tarihi bir ana şahitlik ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Türkiye ile Somali arasındaki işbirliğinin yalnızca enerji alanıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Başkara, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Zaten Somali ile Türkiye arasındaki ilişkiler sadece denizlerde sınırlı değildir. Zira geçtiğimiz günlerde ilk defa Türk sahipli bir gemi Somali bayrağını dalgalandırmaya başladı. Bunun yanı sıra Somali devleti ile Türkiye'den Oyak şirketi anlaşma imzaladı ve her iki taraf da denizdeki canlılar üzerinde ortaklaşa kazanacaklar.”
Başkara, Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi olarak süreci yakından takip ettiklerini belirterek, “Ümit ediyorum ki çok yakın zamanda hem Somali vatandaşları hem de Türk devleti için müjdeli haberler alacağız.” diye konuştu.
SETA araştırmacısı Dr. Tunç Demirtaş ise sürecin yalnızca enerji boyutuyla değil, aynı zamanda devlet kapasitesi ve egemenlik açısından da önemli olduğuna dikkati çekti. Demirtaş, “Somali'de devlet kapasitesindeki gelişmeyle beraber bu süreç bir anlamda egemenlikle doğrudan ilgilidir. Çünkü bu süreç tamamen Somali devletinin egemenliği altında yapılmaktadır.” ifadelerini kullandı.
“Çağrı Bey sadece kendi gelmedi, umudu da beraberinde getirdi.” diyen Demirtaş, projenin Somali açısından sembolik bir anlam da taşıdığını kaydetti.
Türkiye ile Somali arasındaki ilişkilerin tarihsel köklerine işaret eden Demirtaş, “İki ülke arasında geçmişten de gelen, özellikle 15. yüzyılın sonlarına doğru dayanan ilişkiler, şu anda ilerleyen yıllarda daha da gelişmesi beklenen güçlü bir ortaklık kuruldu.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye'nin derin deniz sondaj gemisi "Çağrı Bey", dün Somali'nin başkenti Mogadişu'da düzenlenen ve her iki ülkeden üst düzey yetkililerin de katıldığı karşılama töreninin ardından ilk faaliyetini gerçekleştireceği Curad-1 kuyusuna uğurlandı.
Türkiye ile Somali arasındaki işbirliği, 2011 yılından bu yana güvenlik, askeri eğitim, ekonomi, sağlık, eğitim ve altyapı gibi alanlarda çok boyutlu şekilde gelişiyor.
Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından Mogadişu’da kurulan TÜRKSOM Askeri Eğitim Üssü aracılığıyla Somali ordusuna eğitim verilirken, savunma, deniz güvenliği, enerji arama ve kalkınma yardımları alanlarında yürütülen projeler de ülkenin istikrarına katkı sağlıyor.
