Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'ndaki kontrol girişimiyle yükselen risk algısı, haftanın son işlem gününde İran'ın Hürmüz Boğazından tüm ticari gemilerin geçebileceğini açıklamasıyla yatıştı.
Haberin ardında petrol fiyatlarında sert düşüşler görülürken, gözler hafta sonu başlaması beklenen ikinci tur görüşmelere çevrildi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Lübnan'daki ateşkes doğrultusunda, ateşkes süresinin sonuna kadar Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını bildirdi.
ABD Başkanı Donald Trump da Hürmüz Boğazı'nın tamamen açıldığını ancak İran'la anlaşma süreci tamamlanana kadar ablukanın süreceğini belirtti.
Açıklanan makroekonomik veriler ve şirket bilançoları üzerinden çatışmanın büyüme ve enflasyon üzerindeki etkileri değerlendiriliyor.
Öte yandan ABD Başkanı Trump, İsrail ile Lübnan'ın 10 günlük ateşkes konusunda mutabık kaldıklarını belirterek, İran'la anlaşma yapmaya da çok yakın olduklarını söyledi.
Savaşın nihai olarak sona erebileceği ve küresel ekonomik aktivitenin pozitif ivmeleneceği beklentilerine paralel, olumlu gelen bilançolar da piyasalarda risk iştahının devam etmesini destekledi.
Petrol arzına yönelik süregelen endişeler ise küresel enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü şekillenmesine neden oldu.
ABD'de açıklanan üretici enflasyonu verileri beklentilerin altında kalsa da yıllık bazda önceki aya göre hızlanmaya işaret ederek, Şubat 2023'ten bu yana en yüksek artışını kaydetti. Üretici enflasyonundaki ivmelenmeye en büyük etki, tüketici tarafında olduğu gibi enerji kaleminden geldi.
Analistler, savaşın sona erebileceğine yönelik iyimserliğin korunmasına karşın, petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin zamana yayılabilen etkileriyle küresel çapta enflasyonist baskıların bir süre devam edebileceğini kaydetti.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ise ABD Merkez Bankası’nın (Fed) temkinli duruşunu sürdüreceğine yönelik beklentiler güçlü kalmaya devam etti.
Fed'e yönelik "siyasi baskı" endişeleri yeniden gündemde
Bu gelişmelerle gelecek dönemde küresel merkez bankalarının politika adımlarını daha temkinli atacağına ilişkin öngörüler güçlü kalmaya devam ediyor.
ABD ekonomisi enflasyon-resesyon ikilemi arasında yol almaya devam ederken, Fed'deki başkanlık değişimi süreci gelecek dönemde uygulanacak para politikalarına ilişkin belirsizlikleri artırıyor.
Başkanlık değişim süreci içindeki Fed'in mevcut enflasyon ve büyüme riskleri sürerken alacağı kararlar merak ediliyor. Buna ek olarak banka üzerindeki siyasi baskıların gelecek günlerde artabileceği ihtimalleri yeniden gündeme taşındı.
Trump, verdiği bir röportajda Fed Jerome Powell'a yönelik eleştirilerini sürdürürken, Fed binasının yenilenmesine ilişkin soruşturmanın devam etmesi gerektiğini belirtti.
Powell'ı görevden almakla tehdit eden Trump, "O zaman onu kovmak zorunda kalacağım, eğer zamanında ayrılmazsa." dedi.
Fed Başkanı Powell'ın ise Trump'ın aday gösterdiği Kevin Warsh'ın Senato tarafından onaylanmaması durumunda, başkanlık görevine devam etmesi bekleniyor.
ABD Senatosunun bazı Demokrat üyeleri, Trump'ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh'un atanma sürecinin, Fed Başkanı Jerome Powell ve Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook hakkında yürütülen soruşturmalar kapatılana kadar durdurulmasını talep etti.
Mevcut gelişmelerin yanında Fed yetkililerinin de birbirinden ayrışan sözle yönlendirmeleri, bankanın önümüzdeki dönemlerde atacağı politika adımlarına yönelik beklenti oluşumunu güçleştiriyor.
Öte yandan Fed'in yayımladığı "Bej Kitap" raporu, Orta Doğu'daki çatışmanın, ABD'li şirketler için belirsizlik kaynağı olduğunu gösterdi.
Raporda, Orta Doğu'daki çatışma, istihdam, fiyatlandırma ve sermaye yatırımıyla ilgili karar alma süreçlerini zorlaştıran başlıca belirsizlik kaynağı olarak gösterilirken, "Birçok firma bekle-gör tutumunu benimsedi." değerlendirmesi yer aldı.
Bu arada Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu'daki çatışmanın yol açtığı aksaklıkların etkisiyle küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,3'ten yüzde 3,1'e düşürdü.
Finansal koşulların gevşeyeceğine ilişkin iyimserlikle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda 8 baz puan düşüşle yüzde 4,23'e geriledi.
Jeopolitik risklerin hafiflemesi yatırımcıların güvenli liman varlık talebini azaltırken, dolar endeksi yüzde 0,6 düşüşle 98,1 seviyesine indi.
Brent petrolün varil fiyatı, Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilerin geçişine tamamen açık olacağının açıklamasının ardından hafifleyen arz endişeleriyle yüzde 4 azalarak 88,2 dolara geriledi.
Petrol tedarikine ilişkin endişelerin azalmasıyla enflasyonist baskıların hafifleyeceği ve faiz indirimlerine zemin oluşacağına yönelik iyimserlik altın fiyatlarını desteklerken, altının onsu haftayı yüzde 1,8 artışla 4 bin 832 dolara yükseldi.
New York borsasında rekorlar kırıldı
New York borsasında geçen hafta jeopolitik gerilimlerin azalması ve olumlu gelen şirket bilançolarının etkisiyle pozitif bir seyir izlendi.
Kurumsal tarafta, ABD'nin büyük bankalarından Bank of America ile Morgan Stanley'nin hisseleri, yayımladıkları ilk çeyrek bilançosunda beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmeleri sonrasında haftalık bazda sırasıyla yüzde 2,6 ve yüzde 6,3 değer kazandı.
JPMorgan Chase'in karı ve gelirinin de beklentileri aşması sonrasında şirketin hisseleri geçen hafta yüzde 0,1 arttı. Citigroup'un hisseleri de bankanın hem geliri hem karının beklentileri geride bırakması sonrasında yüzde 6,3 artış gösterdi.
Bu gelişmelerle haftalık bazda Dow Jones endeksi yüzde 3,19, S&P 500 endeksi yüzde 4,54 ve Nasdaq endeksi yüzde 6,84 değer kazandı.
S&P 500 endeksi 7.147,52 puanla, Nasdaq endeksi 24.519,51 puanla rekor seviyeyi gördü.
ABD'de gelecek hafta salı perakende satışlar ve bekleyen konut satışları, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, imalat sanayi PMI, cuma Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi açıklanacak.
Avrupa borsaları pozitif seyretti
Avrupa borsalarında da geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir hakimdi.
Avro Bölgesi'nde mart ayında enflasyonun hızlanması dikkati çekti. Bölgede enflasyon yıllık bazda yüzde 2,6, aylık bazda da yüzde 1,3 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Bölgede enerji tedarikine yönelik endişeler sürerken, enerji fiyatlarındaki oynaklığın enflasyon üzerindeki etkileri de belirginleşiyor. Bu kapsamda, aylık enflasyona en büyük katkının ulaşım kaleminden gelmesi dikkati çekti.
İngiltere ekonomisi ise şubatta aylık bazda yüzde 0,5 ile piyasa beklentilerinin üzerinde büyüdü. Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Google'a arama motoru verilerini üçüncü taraflarla paylaşmasını teklif etti.
IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında açıklamalarda bulunan Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yükselen enerji maliyetlerinin Avro Bölgesi'ni, ECB’nin temel senaryosundan uzaklaştırdığını ancak bunun henüz faiz artışına yönelmeyi gerektirecek düzeyde olmadığını söyledi.
Lagarde, veriye bağlı olduklarını ancak gerektiğinde harekete geçmekten çekinmeyeceklerini vurguladı.
İngiltere Merkez Bankası (BoE) Para Politikası Kurulu Üyesi Alan Taylor da ABD/İsrail-İran savaşının neden olduğu yüksek enerji maliyetlerinin ekonominin geneline yansıması konusunda daha fazla netlik bekleyen merkez bankasının, borçlanma maliyetlerindeki değişiklik konusunda beklemede kalması gerektiğini belirtti.
Söz konusu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,63, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 2,64, Almanya'da DAX endeksi yüzde 3,77 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2 arttı.
Gelecek hafta pazartesi Almanya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), salı İngiltere'de işsizlik oranı, çarşamba İngiltere'de enflasyon, perşembe İngiltere, Avro Bölgesi ve Almanya'da açıklanacak imalat sanayi PMI, cuma Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi açıklanacak.
Asya borsaları sert yükseldi
Asya borsalarında ABD-İran arasındaki müzakerelere yönelik iyimserlik risk iştahını artırırken, Çin'in beklentilerin üzerinde büyüme kaydetmesi pozitif görünüme katkı verdi.
Ulusal İstatistik Bürosunun (UİB) yayımladığı verilere göre, Çin'in Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) Ocak-Mart 2026 döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 arttı.
Birinci çeyrekte büyüme, Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin mart ayı verilerine olumsuz yansımasına rağmen, hükümetin bu yıl için "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlediği hedef doğrultusunda gelişim gösterdi.
GSYH, ilk çeyrekte geçen yılın 4. çeyreğine kıyasla yüzde 1,3 artış kaydetti.
Çin ekonomisi 2025'in 4. çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,5, yıl genelinde ise yüzde 5 büyüme kaydetmişti. Hükümet, büyümedeki ivme kaybı karşısında önceki 3 yılda "yüzde 5 civarında" belirlediği yıllık büyüme hedefini "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlemişti.
Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, Washington'da düzenlenen IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında düzenlediği basın toplantısında, faiz artışı tahminlerini sınırlayan açıklamalar yaptı.
Japonya'da enflasyonun talepten ziyade olumsuz arz şokundan kaynaklandığını ve bu enflasyonu para politikasıyla kontrol altına almanın zor olduğunu ifade eden Kazuo'nun sözle yönlendirmelerinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoJ'a yönelik faiz artırımı tahminleri azaldı.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,68, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,03, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,73 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,64 yükseldi.
Japonya'da Nikkei 225 endeksi 59.688,10 puanla rekor seviyeyi gördü.
Gelecek hafta Japonya'da çarşamba dış ticaret dengesi, cuma Japonya'da enflasyon takip edilecek.
Borsa haftayı rekorlarla tamamladı
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,65 yükselişle 14.587,93 puana çıkarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,5 üzerinde 44,8575'ten tamamladı.
Öte yandan Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), Türkiye'nin kredi notlarını "BB-/B" olarak teyit etti, not görünümünü "durağan" olarak tuttu.
Gelecek hafta salı reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanımı, çarşamba Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararı, tüketici güven endeksi takip edilecek.
AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, gelecek hafta gerçekleşecek Para Politikası Kurulu toplantısında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.
Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 33 oldu.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
