'İran'a yaptırımın kalkması petrol üretimine hızlı yansımaz'

İSTANBUL - GÖKHAN YILDIZ

Hazar Strateji Enstitüsü Enerji Merkezi Uzmanı Doç. Dr. Fatih Macit, İran'a karşı uygulanan yaptırımların kalkması ile İran'ın hızla petrol üretimini artıramayacağını söyledi.

Macit, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "İran, 2015 yılında 1,1 milyon varile yakın bir ihracat yaptı. İran'ın yaptırımlar sonrası çok hızlı bir şekilde üretimini artırması aslında çok da mümkün değil, çünkü İran'ın petrol yatırımlarına ihtiyacı var. Yabancı yatırımların yanında teknolojiye de ihtiyacı var. Bu anlamda İran'ın üretimi beklendiği gibi 1 milyon varillere yakın artırması kolay değil" dedi.

2016 yılının ilk 6 ayında İran'ın petrol üretiminin 400-450 bin varile yakın bir artış kaydetmesinin mümkün olduğunu belirten Macit, "2016'nın tamamında ise İran'ın petrol üretiminde 700-750 bin varile yakın bir artış yaşanabilir. Yılın tamamına baktığımızda İran'ın ihracatı sene sonunda 1,8 milyon varillere kadar ulaşabilir" diye konuştu.

İran'ın 157,8 milyar dolarlık kanıtlanmış petrol rezervleriyle dünyadaki rezervlerin yüzde 9.3'üne sahip olduğunu belirten Macit, İran'ın küresel petrol endüstrisinde önemli bir ülke olduğunun altını çizdi.

Macit, "İran denince akla gelen önemli konulardan bir tanesi de petrokimya sektörü. 2006'dan sonra Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyinin uyguladığı yaptırımlar nedeniyle İran'ın petrol ihracatı ciddi anlamda zarar gördü. İran ekonomik alanda ciddi anlamda yaptırımlarla karşılaştı ama baktığımızda İran bu dönemde bile petrokimya sektörünü geliştirmeyi başardı" ifadelerini kullandı.

"İran'ın petrokimya sektörüne yatırımını Türkiye dikkatli izlemeli"

Macit, İran'ın petrokimya sektörüne dönüş yapması, yatırımlar yapıyor olması ve kapasitesini artırmasının Türkiye açısından dikkatlice izlenmesi gerektiğini de belirtti.

Türkiye'nin petrokimya sektöründe ithalata bağımlı olduğunu ve İran'ın petrokimya kapasitesinin artışlarla birlikte Türkiye'nin ithalata bağımlılığının daha da artabileceğini söyleyen Macit, "Özellikle petrokimyanın downstream tarafında plastik, kauçuk üreticileri gibi şu an için ucuz ham maddeden fayda sağladıklarını düşünüyorlar. Ama şunu da göz önüne almakta fayda var. Bugün petrokimyanın ham madde tarafında yatırımlarını yapan İran, muhtemelen önümüzdeki dönemde downstream tarafında da yatırımlarını artıracak. Türkiye'nin bu anlamda da pazar kaybı yaşama ihtimaline karşı önlemlerini alması lazım" şeklinde konuştu.