Hububat üretiminde gözler bahar yağışları ve sıcaklıklara çevrildi

AA muhabirinin, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürlüğü tarafından mart ayına ilişkin hazırlanan Fenolojik Değerlendirme-Hububat ve Bakliyatta Yağış, Ekiliş ve Gelişim Analizi Raporu'ndan derlediği bilgiye göre Türkiye'de yağışlar, geçen ay ortalama 81,1 milimetre olarak kayıtlara geçti.

Yağışlarda mevsim normaline göre yüzde 33 ve geçen yılın mart ayına kıyasla yüzde 100'den fazla artış gözlendi.

Ülkede 1 Ekim 2025-31 Mart 2026 kümülatif dönemde yağışlar, 468,8 milimetreyi buldu. Normali 374,3 milimetre (1991-2020 dönemi ortalaması) ve geçen yıl 250,2 milimetre ölçülen yağışlar, normalin yüzde 25, geçen yıl yağışlarının yüzde 87 üzerinde gerçekleşti. Böylece Türkiye geneli 6 aylık su yılı yağışları, son 38 senenin en yüksek seviyesine ulaştı.

Kış ve mart yağışları, bitki gelişimini olumlu etkiledi

Hububat gelişiminin bölgesel olarak incelendiği rapora göre İç Anadolu Bölgesi'nde hububat gelişimi genel olarak güçlü seyrediyor. Bitkide kardeşlenme büyük ölçüde tamamlandı ve bitkiler sapa kalkma dönemine geçti. Bazı alanlarda aşırı yağışlara bağlı suya doygunluk, yabancı ot yoğunluğu ve lokal hastalık riskleri oluştu.

Ürün, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde genel olarak kardeşlenmeyi tamamlayarak sapa kalkma dönemine geçerken genel gelişim durumu iyi seviyede. Yağışların yüksek seyretmesi, bitki gelişimini desteklerken taban arazilerde su birikintilerine bağlı olarak sararma, kök çürüklüğü ve gelişim geriliği riskleri oluştu. Bu alanlarda ilaçlama yapılması durumunda kalite sorununun yaşanması beklenmiyor.

Marmara Bölgesi'nde hububatta üst gübreleme uygulamaları tamamlandı ve gelişim olumlu seyrediyor ancak aşırı yağışlar nedeniyle bazı alanlarda sararmalar, kök gelişim problemleri ve ilerleyen süreçte yatma riski ile fungal hastalık (mantar) ihtimali öne çıkıyor.

Karadeniz Bölgesi'nde de yeterli yağışlar sayesinde bitkiler sağlıklı gelişim gösterdi. Yüksek kesimlerde ve geç ekili alanlarda gelişim daha geriden gelirken genel görünüm olumlu seyrediyor.

Akdeniz Bölgesi'nde hububat generatif (üreme) evreye ulaştı, birçok alanda başaklanma süreci başladı. Kıyı ve taban arazilerde gelişim hızlı ilerlerken yüksek kesimlerde kardeşlenme devam ediyor. Aşırı yağışlar, özellikle Hatay'da göllenme, kök çürüklüğü ve sararmalara neden olurken ilaçlama ve bakım faaliyetleri sürdürülüyor.

Doğu Anadolu Bölgesi'nde yağışların fazla olması, yazlık ekilişleri geciktirdi. Güzlük ekili alanlarda kardeşlenme devam ederken kar örtüsünün kalktığı alanlarda gelişim sağlıklı. Muş ve çevresinde su fazlalığına bağlı azot eksikliği ve fizyolojik kuraklık riski öne çıkıyor.

Ege ve İç Batı Anadolu'da genel olarak bitki gelişiminin özellikle kıyı kesimlerde ileri seviyede olduğu gözlendi. İzmir Söke, Menemen, Menderes ve Torbalı çevresinde yaşanan taşkınlar nedeniyle bazı alanlar olumsuz etkilendi. Bölgede ayrıca pas, septorya ve kök hastalıklarına karşı mücadele devam ediyor.

Yazlık ekilişlerin tamamlanması önem taşıyor

Rapora göre bu yılın hububat sezonunda Türkiye genelinde kış ve mart ayı yağışları, mevsim normallerinin üzerinde seyretti. Bu durum bitki gelişimini büyük ölçüde olumlu etkilerken çıkış, kök gelişimi ve kardeşlenme süreçleri genel olarak sağlıklı ilerledi ve birçok bölgede bitkiler sapa kalkma evresine ulaştı.

Ülkede yağışların yeterli ve düzenli olması, hububatta verim potansiyelini artırdı. Bölgesel olarak aşırı yağışlara bağlı su stresi, hastalık riski ve lokal zararlar görülmesine karşın tarımsal mücadele ve gübreleme faaliyetleri zamanında ve etkin yürütülüyor.

Özellikle nisan ve mayıs yağışları ile sıcaklık seyrinin hem verim hem de kalite açısından belirleyici olması öngörülüyor. Mevcut olumlu koşulların dengeli şekilde devam etmesiyle 2026 üretim sezonunda Türkiye genelinde yüksek verim ve ortalamanın üzerinde üretim bekleniyor.

Rapora göre bu süreçte üreticilerin yazlık ekilişleri hava koşulları uygun olur olmaz tamamlamaları, üst gübreleme ve ilaçlamaları zamanında yapmaları, su tutan arazilerde su birikintilerine karşı önlem almaları, yabancı ot ve fungal hastalık risklerini düzenli kontrol etmeleri önem taşıyor.