Çin ve bir grup ülkeden ABD'nin "zorla çalıştırma" iddiasıyla tarife getirmesine tepki

Xinhua'nın haberine göre, Çin'in öncülüğünde aralarında Rusya, Pakistan, Venezuela, Sudan ve Kamboçya'nın olduğu 20'ye yakın ülke, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyinin Cenevre'de düzenlenen 62. Oturumu'nda bu konuda ortak açıklama yaptı.

Çin'in BM Cenevre Ofisi nezdindeki Daimi Temsilcisi Cia Guidı tarafından duyurulan açıklamada, ülkelerin, "zorla çalıştırma" bahanesiyle ülkelere tek taraflı tarife getirilmesini "hegemonik bir uygulama" olarak gördükleri ve kınadıkları belirtildi.

Yoksullukla mücadelenin herkesin çalışma hakkının ve kalkınma hakkının güvenceye alınmasına bağlı olduğu kaydedilen açıklamada, "Zorla çalıştırmaya kesinlikle karşıyız. Aynı zamanda zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatının yasaklanmasını önlemede başarısız olduğumuz yönünde tek taraflı suçlamalarla ekonomilerimize ilave gümrük vergileri empoze edilmesinden kaygı duyuyor ve buna karşı çıkıyoruz." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, zorla çalıştırmaya yönelik tedbir bahanesiyle tarife uygulanmasının, kalkınma hakkını ve çalışma hakkını ihlal edeceği, küresel sanayi zincirlerinin istikrarına ve yoksulluğu bitirmeye yönelik çabalara zarar vereceği vurgulandı.

Bu konuda olgulara saygı gösterilmesi gerektiğine dikkati çekilen açıklamada, ABD yönetimine ticaret sorunlarını siyasileştirmeye ve insan haklarını silah olarak kullanmaya son verme çağrısı yapıldı.

ABD Yüksek Mahkemesinin tarife kararı ve 301. madde soruşturmaları

ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat'ta ABD Başkanı Donald Trump tarafından, "karşılıklı tarifeler" adı altında ticari ortaklarına getirdiği ek gümrük vergilerinin dayanağı olan Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'nın (IEEPA) başkana tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti.

Yüksek Mahkemenin kararının ardından, Trump'ın "karşılıklı tarifler" kapsamında birçok ülkeye getirdiği gümrük vergileri hükümsüz hale gelmiş, binlerce şirket ABD yönetimine dava açarak ödenen vergilerin iadesini talep etmişti.

Washington yönetimi, bunun üzerine, tarifeleri yeni bir yasal zemine dayandırmak üzere 11 Mart'ta aralarında Çin, Avrupa Birliği, Meksika ve Hindistan'ın olduğu 16 ekonomiye, "imalat sektöründe yapısal kapasite fazlasını" gerekçe göstererek, 12 Mart'ta ise yine aralarında Çin'in de olduğu 60 ekonomiye "zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalatını yasaklamada ve bu yasağı etkin şekilde uygulamada yetersiz kaldıkları" gerekçesiyle, ABD Ticaret Yasası'nın 301. maddesi uyarınca soruşturmalar başlatıldığını duyurmuştu.

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), yürütülen soruşturma sonucunda, 2 Haziran'da aralarında Çin'in de olduğu 60 ekonomiden ithal edilen ürünlere yüzde 10 ila 12,5 oranlarında ek gümrük vergisi uygulanmasını önerdiklerini belirtmişti.

1974 tarihli ABD Ticaret Yasası'nın 301. maddesi, ABD başkanına, uluslararası yasaları ihlal eden bir yabancı hükümetin herhangi bir eylemi, politikası veya uygulamasının etkilerini bertaraf etmek üzere tarife ve diğer önlemleri alma yetkisini veriyor.