Moldova'nın Romanya ile yeniden birleşme söylemleri AB üyeliği için "B Planı" olarak nitelendiriliyor

Moldova Cumhurbaşkanı Maya Sandu'nun ülkesinin Romanya ile yeniden birleşmesi ihtimali yönünde olumlu değerlendirmelerde bulunması üzerine dikkatler bu birleşme ihtimaline yöneldi.

Londra'da gazeteci olarak çalışan Matei Rosca ve Moldovalı siyaset bilimci Denis Cenusa, tarihte bir dönem tek ülke olan Moldova ve Romanya'nın yeniden birleşme söylemlerini AA muhabirine değerlendirdi.

"Yeniden birleşme Moldova için B Planı"

Rosca, mevcut durumda yeniden birleşme için lojistik adımların atılmadığını söyleyerek, "Romanya ile yeniden birleşme Moldova'nın AB üyelik süreci için bir B Planı." değerlendirmesini yaptı.

Moldovalı liderlerin Romanya ile yeniden birleşme söylemlerini gündemde tutma nedenlerinin AB ile üyelik müzakerelerinde "pazarlık gücü" elde etmeleri olabileceği görüşünü paylaşan Rosca, Moldova'nın bağımsız bir devlet olarak AB'ye katılımının daha olası olduğunu belirtti.

Rosca, yeniden birleşme söylemlerinin siyasi olarak normalleştiğini ve bunun da dikkate alınması gereken bir durum olduğunu ifade ederek, "Görüş aldığım bazı uzmanlar, Moldova'nın özellikle kısa bir süre içinde AB'ye katılma şansının pek olmadığını düşünüyor. Mevcut Moldova hükümeti ise 2030'a kadar AB'ye üye olma sözü verdi ve bunun gerçekçi bir hedef olmadığı da belirtiliyor." dedi.

Moldova'nın AB üyelik sürecindeki şüpheler nedeniyle de yeniden birleşme söylemlerini gündemde tutmak istediğini aktaran Rosca, iki ülkenin son yıllarda özellikle Ukrayna'ya destek ve altyapı alanlarında oldukça yakınlaştığını söyledi.

Rosca, yeniden birleşme meselesinin nesillerdir "romantik bir ideal" olduğunu ancak bugün pratik bir tartışma konusu haline geldiğini ifade ederek, "Çünkü niyet esasına göre bunu yapmak mümkün. Aynı zamanda bu Moldova'nın AB'ye katılması anlamına da gelebilir." diye konuştu.

Sandu'nun şu an yeniden birleşme için bir kampanya yürütmediğini ancak yürütmesi halinde büyük destek alabileceğini söyleyen Rosca, "Moldova ve Romanya arasındaki ulusal bir hikaye uluslararası bir hal aldı. Burada önemli olan bir diğer husus ise bu söylemleri Moldova başlattı." dedi.

Rosca, yapılan anketlerde Romanya'da birleşmeden yana olanların oranının yaklaşık yüzde 70, Moldova'da ise bu oranın yüzde 40 civarında olduğunu belirterek, "Haritaya baktığınızda Romanya, Moldova'dan daha büyük. Büyük bir ülke küçük ülkeyi ele geçirmeye çalışıyor diye düşünülebilir ama öyle değil. Böyle bir şeyin kararını halk verecek." değerlendirmesini yaptı.

"Yapılandırılmış bir plandan çok siyasi bir doğaçlama"

Moldovalı siyaset bilimci Cenusa da Romanya ve Moldova arasında bir "yeniden birleşme" senaryosunun AB için istenmeyen sonuçlar oluşturabileceğine işaret ederek, "Moldova hükümeti, AB üyelik sürecinde kriterleri karşılamaması veya daha sonraki aşamada veto ile karşılaşması durumunda birleşmeyi son çare olarak sunabilir. Ancak bu senaryo yapılandırılmış bir plandan çok siyasi bir doğaçlama gibi görünüyor." ifadelerini kullandı.

Mevcut hükümetin iktidara gelmesinden bu yana Moldova'daki yoksulluk ve borç seviyesi göz önüne alındığında, halka tek çıkış yolunun Romanya ile yeniden birleşmek olduğunun söylenebileceğini aktaran Cenusa, anketlere göre Romanya ile birleşme lehine oy vermeye hazır yüzde 35-40'lık oranın çoğunun Romanya pasaportuna sahip kişiler olduğunu belirtti.

Cenusa, sanılanın aksine Rusya'nın Moldova üzerindeki etkisinin oldukça az olduğuna işaret ederek, Rusya'nın Ukrayna'ya saldırılarının kısa sürede sona ermemesi halinde Moldova'daki etkisinin de tamamen yok olacağı değerlendirmesinde bulundu.

Moldova, 2030'a kadar AB üyesi olmayı hedefliyor

Moldova Cumhurbaşkanı Sandu, ülkesindeki kırılgan demokrasiyi Rusya'nın baskısına karşı koruma amacıyla olası bir referandumda Moldova'nın komşusu Romanya ile birleşmesi yönünde oy kullanacağını bildirmişti.

Eski Romanya Başbakanı Ilie Bolojan da Sandu'nun açıklamasına destek vermiş, Moldova'nın AB yolunun Romanya'dan geçtiğini, bu bağlamda ifadelerini "doğal" bulduğunu belirtmişti.

Bu arada, Mart 2022'de ülkesinin AB'ye katılımı için başvuruda bulunan Moldova'ya aday ülke statüsü verilmişti. Böylece AB ile Moldova arasında üyelik müzakereleri başlamıştı.

AB'ye 2030'a kadar üye olmayı hedefleyen Moldova'da 2024'te AB'ye katılım referandumu düzenlenmişti. AB'ye katılım amacıyla anayasada değişiklik yapılmasına, vatandaşların yüzde 50,31'i "evet", yüzde 49,69'u ise "hayır" cevabı vermişti.