İsrail, Dürzileri korumak bahanesiyle Lübnan ve Suriye'deki işgalini genişletmeyi arzuluyor

İsrail, Suriye'ye müdahale ederken kullandığı "Dürzileri korumak" bahanesini bir kez daha gündeme getirerek Lübnan'ın güneyinde ele geçirdiği bölgenin doğuya, Hermon Dağı'na (Şeyh Dağı) doğru genişletilmesi mesajıyla Suriye'ye uzanan bir Dürzi hattı kurmak için iki ülkede işgali genişletmeyi arzuluyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dün yaptığı açıklamada, bir yandan Lübnan'ın güneyindeki saldırıları yoğunlaştırırken, "Aynı zamanda, İsrail ordusuna güvenlik bölgesini genişletmeye devam etmesi ve (işgal altındaki Suriye toprağı) Hermon Dağı'nın yamaçlarına doğru, (Lübnan içinde) doğuya doğru yayılması talimatı verdim, böylece sıkıntılı zamanlarında Dürzi kardeşlerimize daha iyi yardım edebilelim." ifadelerini kullanarak Lübnan'daki işgali genişletme mesajı verdi.

Netanyahu'nun, Dürzilerin ihtiyaç duyması halinde daha kolay yardım edebilmek için Hermon Dağı'nın batı yamacına doğru Lübnan'ın güneyinde işgalini genişletmek yönündeki talimatı, Lübnan'daki Dürzi bölgesinden Golan Tepeleri'ne ve Süveyda'ya doğru uzanan, bir tampon bölge oluşturma fikrini gündeme getirdi.

Bölgedeki Dürzi nüfusun birbiriyle bağlantısı üzerine kurulu bu hat, Suriye'nin en güneyindeki Dera'nın Şam ile bağlantısının kesildiği bir işgal arzusu ve İsrail ile Şam yönetimi arasında Dürzilerin oluşturduğu bir güvenlik koridoru mesajı taşıyor.

İsrail, ⁠Lübnan-Suriye sınırındaki Dürzi bölgelerini de işgal etmek istiyor

Lübnan'da Dürziler, başkent Beyrut'un güney doğusundan, işgal altındaki Suriye toprağı Golan Tepeleri'ne kadar uzanan bölgede, yoğunluklu olarak ise sınıra yakın kısımda, yani Hermon Dağı'nın batısında yaşıyor.

Lübnan sınırının doğu hattında yer alan Hasbaya ve Raşiye ilçeleri ile Ayn Kanya, Habbariye, Mari, Hilvet Bayyada, Ayha ve Kefr Meşki beldeleri, Dürzilerin geleneksel şekilde yoğun yaşadığı dağlık bölgeler olarak öne çıkıyor.

Lübnan'ın güneyindeki sınır hattında 2 Mart'tan bu yana birçok beldeyi işgal eden İsrail, doğudaki Suriye sınır hattında yer alan beldeleri de işgal altına almak istiyor.

Öte yandan Lübnan'daki azınlık gruplardan Dürziler ise Suriye'dekilerden farklı bir tutum sergiliyor. Canbolat ailesinin liderlik ettiği Lübnanlı Dürziler, halihazırda İsrail karşıtı ve Lübnan devletine yakın tutumuyla bilinmekte.

Süveyda'ya erişim kısa vadede kolay görünmüyor

İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde İsrail sınırının batı kesiminde Dürzilerin yoğun yaşadığı bölgelere doğru karadan ilerlerken, eş zamanlı olarak Suriye topraklarındaki Hermon Dağı'nı işgal altında tutmayı sürdürüyor.

Suriye'de Beşşar Esed rejiminin yıkılmasının ardından geçen yaklaşık bir yıl içinde 800 kilometrekarelik alanı işgal eden İsrail'in, Süveyda iline uzanacak bir kara koridoru oluşturma hedefi de tartışılıyor.

Ancak Süveyda ile İsrail işgali altındaki bölgeler arasında, Arap aşiretlerin yoğun olduğu Dera ilinin yer alması ve coğrafi mesafenin bu hat üzerinden görece uzak olması, söz konusu planın uygulanabilirliğinin sınırlı olduğuna ve uzun vadeye yayılabilecek bir sürece işaret ediyor.

Süveyda'da İsrail destekli silahlı gruplar, Şam yönetimine karşı çıkıyor

Baas rejiminin yıkılmasının ardından İsrail'in açıktan destek verdiği Dürzi lider Hikmet el-Hecri'ye bağlı gruplar, merkezi yönetimin kentte tam kontrol sağlamasına izin vermiyor.

Hecri'ye yakın gruplar, ayrıca düzenlediği gösterilerde zaman zaman İsrail bayrakları da kullanarak Şam yönetiminden ayrılma talebinde bulunuyor.

"Dürzileri koruma" söylemini öne süren İsrail hükümetinin ise Dürziler dosyasını ilerde Şam yönetimiyle sağlayacağı güvenlik mutabakatında bir baskı aracı olarak kullanabileceği ifade ediliyor.

İsrail'in, Esed'in devrilmesiyle Suriye'de işgal ettiği alanlar

İsrail ordusu 8 Aralık 2024'ten sonra Suriye'ye 1000'den fazla hava saldırısı düzenledi.

Buna ek olarak, İsrail ordusu, BM Ateşkes Gözlem Gücünün (UNDOF) tampon bölgedeki varlığına rağmen Golan Tepeleri bitişiğindeki birçok yeri daha işgal etti. Suriye'nin güneyinde Şam kırsalında 19 ayrı noktada İsrail askerleri konuşlandı.

İşgalini genişleten İsrail ile Şam yönetimi arasında ABD öncülüğünde yapılan güvenlik görüşmeleri henüz bir sonuç vermedi.

İsrail, yeni bir güvenlik anlaşması dayatmak isterken Şam yönetimi Tel Aviv'in 8 Aralık 2024'ten itibaren işgal ettiği 800 kilometrekarelik alandan çekilmesini ve 1974 Anlaşması'nın yeniden uygulanmasını istiyor.