İsrail’de muhalefet liderlerinden yargı düzenlemesine karşı "sokağa çıkma" çağrısı

İsrail Meclisinin, gece saatlerinde Yüksek Mahkemenin hükümet üzerindeki denetimini kısıtlayacak kritik maddeyi birinci oylamada kabul etmesiyle kitlesel protestolar patlak verdi.

Muhalefet partilerinin liderleri de hükümetin ülke çapında aylardır tartışma ve kitlesel protestolara yol açan tartışmalı yargı düzenlemesine karşı İsraillilerden sokağa çıkmalarını istedi.

Muhalefetteki Yeş Atid (Gelecek Var) Partisi lideri, eski Başbakan Yair Lapid, Binyamin Netanyahu hükümetinin, tartışmalı yasa tasarısını, “gece hırsızları gibi” Meclis’ten geçirdiğini ifade etti.

Lapid, Twitter hesabından, “Hükümet, anti-demokratik, yolsuzluk yasalarından başka hiçbir şeyin kendilerini ilgilendirmediğini kanıtladı.” paylaşımını yaptı.

Milyonlarca vatandaşın, İsrail bayrağıyla sokaklara dökülerek "pes etmeyeceğiz" diyeceğini vurgulayan Lapid, “Kavga bitmedi. İsrail devletinin değerlerinden asla vazgeçmeyeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Eski Savunma Bakanı ve Ulusal Birlik Partisi lideri Benny Gantz da “çok sayıda İsraillinin, İsrail demokrasisini tehdit eden bir rejim darbesine karşı gösteri yapmak için dışarı çıkacağını” kaydetti.

Gantz, “Tüm protestoculara sesleniyorum; yasaya ve polisin talimatlarına göre dışarı çıkın, gösteri yapın ve görevinizi yerine getirin. Sorumluluk alın ve darbeyi durdurun.” ifadelerini kullandı.

İşçi Partisi lideri Merav Michaeli de “darbe hükümeti” olarak nitelendirdiğini Netanyahu yönetimininin “Halka yalan söylediği ve demokrasiyi ayaklar altına aldığını” savundu.

Michaeli, Twitter hesabındaki açıklamasında İsraillilere seslenerek, “Hükümet yozlaştığında direniş şarttır! Çıkın ve gösterin.” çağrısını yaptı.

"Akla yatkınlık maddesi"

Netanyahu hükümetinin, yoğun tartışma ve kitlesel protestolara yol açan yargı düzenlemesine ilişkin İsrail Yüksek Mahkemesinin hükümet üzerindeki denetimini kısıtlayacak kritik madde, Meclisi Genel Kurulunda gece düzenlenen oturumdaki birinci oylamada kabul edilmişti.

"Akla yatkınlık maddesi" şeklinde İsrail kamuoyunda tartışılan yasa tasarısındaki maddenin yürürlüğe girmesi için Meclis'te üç oylamadan geçmesi gerekiyor.

İsrail Yüksek Mahkemesi, geçen yıl vergi suçlarından hüküm giyen, savcılıkla yaptığı anlaşma sonucu şartlı tahliyeyle serbest bırakılan ve yeni hükümette Başbakan Yardımcısı, İçişleri ile Sağlık Bakanlığına getirilen Ultra Ortodoks Şas Partisi lideri Arya Deri'nin "kabinede yer alamayacağına" hükmetmişti.

Yüksek Mahkemedeki 11 yargıçtan 10'u ocak ayında "akla yatkınlık" maddesini gerekçe göstererek, Deri'nin bakan olamayacağı yönünde oy kullanmış, bunun üzerine Başbakan Netanyahu, Deri'yi görevden almıştı.

Netanyahu hükümetinin bu maddeyi geçirmesinin ardından Deri'ye kabinede yeniden görev verebileceği belirtiliyor.

Ertelenen yargı düzenlemesi

İsrail Adalet Bakanı Yariv Levin'in 5 Ocak'ta duyurduğu "yargı reformu", Yüksek Mahkemenin yetkilerini sınırlandırma ve iktidarın yargı atamalarında söz sahibi olması gibi değişiklikler içeriyor.

Netanyahu, ülke genelinde kitlesel protestolara ve grevlere neden olan yargı düzenlemesini 27 Mart'ta ertelediğini açıklamıştı.

Ancak Netanyahu, 2023-2024 bütçesinin mayıs sonunda Meclis'ten geçmesinin ardından yargı düzenlemesini tekrar gündeme getireceklerini duyurmuştu.