BM Güvenlik Konseyi, Guterres'in yerine önerilecek aday için ilk ön oylamayı yaptı

BMGK Dönem Başkanı Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin (KDC) BM Daimi Temsilcisi Zenon Mukongo Ngay, ön oylama çıkışında basına açıklama yaptı.

İlk ön oylama sonuçlarının, aday gösteren üye devletlerin ilgili daimi temsilcilerine ve Genel Kurul Başkanlığına bildirileceğini belirten Ngay, basına da oylama sonucunu veremeyeceğini söyledi.

Ngay, sonuçları kamuya neden açıklamak istemedikleri sorusuna, "Bunun arkasındaki düşünce, her şeyi gizli tutmak. Aynı zamanda şeffaflık, verimlilik istiyoruz, bununla ilgili spekülasyonlar istemiyoruz." yanıtını verdi.

Bir gazetecinin, "Hem 'şeffaflık' deyip hem de sonuçları gizlemek doğru mu?" şeklindeki sorusu üzerine Ngay, bu usulün şahsının değil, BMGK'nin aldığı bir karar olduğunu hatırlattı.

Ngay, bir sonraki ön oylamanın ne zaman yapılacağına henüz karar vermediklerinin altını çizerek, "Bu, önümüzdeki ay BMGK dönem başkanlığını üstlenecek olan Danimarka'nın başkanlığı altında olacak çünkü başkanlığımızı yarın tamamlayacağız." dedi.

“BM’yi uluslararası arenada daha etkili kılacak bir genel sekretere ihtiyacımız var”

ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da çıkışta gazetecilere yaptığı açıklamada, şu ifadeleri kullandı:

“BM'yi reforme edecek, kurumu daha yalın ve amaca uygun hale getirecek, uluslararası arenada daha etkili kılacak bir genel sekretere ihtiyacımız var. (BM kaynaklarını reforme etme amaçlı) BM80 Girişimi ile iyi bir başlangıç yaptık ancak yine de BM ajanslarının birleştirilmesine, daha az insanın merkez ofisinde, daha çok insanın sahada çalışmasına ve öncelikle ABD'den ve diğer üye ülkelerden gelen her doların gerçekten ihtiyaç sahibi insanlara ulaşmasına ihtiyacımız var.”

BMGK'de adayla ilgili bir uzlaşıya varılıp varılmadığı sorusuna Waltz, bu konuda iyi bir başlangıç yaptıklarını belirterek, “Görüşmelerin gizli kalmasını istiyorum. Üyeler arasında varılan anlaşma buydu, bu yüzden sürecin kendi seyrinde ilerlemesine izin verelim." yanıtını verdi.

Yeni BM Genel Sekreter adaylığı yarışı

31 Aralık'ta görevine veda edecek olan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yerine geçmek için şu ana kadar 7 aday yarışıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, 2022 yılına kadar BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak görev yapan Michelle Bachelet, eski Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall, adaylığı için görevinden izin alan BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, 2018-2019 yıllarında BM Genel Kurulu Başkanlığı yapan Maria Fernanda Espinosa, Guyana'nın BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues Birkett ve bu listeye geçen hafta katılan 1980'lerde BM Uganda Daimi Temsilciliği görevinde bulunmuş Olara Otunnu, BM Genel Sekreterliği için yarışıyor.

15 üyeli BMGK'de yapılacak kapalı oturumlarda, en az 9 "evet" oyu alan ve daimi üyeler ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'nın vetosuna takılmayan aday, BM Genel Kurulunun onayına sunulacak.

BM Şartı, Konseyin birden fazla isim önermesini açıkça yasaklamasa da uzun süredir devam eden bir uygulama gereği, BMGK'nin bir aday üzerinde anlaşarak Genel Kurula önermesi bekleniyor.

BMGK üyelerinin tek aday üzerinde mutabakata varmasının biraz zaman alacağı düşünülürken, yeni genel sekreterin en erken eylülde, en geç ise aralıkta belli olması bekleniyor.

193 üyeli Genel Kurulda çoğunluğun onayını alan aday, 1 Ocak 2027'de BM Genel Sekreteri olarak 5 yıllığına yeni görevine başlayacak.

2016'dan bu yana 2 dönemdir BM Genel Sekreterliği koltuğunda oturan Portekiz vatandaşı Antonio Guterres'in görev süresi 31 Aralık'ta sona eriyor.