BM: Çocuklara yönelik ihlallerde hükümet güçlerinin öne çıkması insanlıkta tehlikeli çöküşe işaret ediyor

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Özel Temsilcisi Vanessa Frazier, "Çocuklar ve silahlı çatışma" gündem maddesi altında, "Silahlı çatışmalarda çocuklar için uluslararası hukuki korumaların yeniden tesis edilmesi: Eğitimin korunmasının güçlendirilmesi ve ağır ihlallerin önlenmesi" başlığıyla toplanan BM Güvenlik Konseyi'nde konuştu.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in geçen hafta yayımlanan "2025 Çocuklar ve Silahlı Çatışma Raporu"nun, Güvenlik Konseyinin, üye devletlerin ve uluslararası toplumun vicdanını sarsması gerektiğini belirten Fraizer, "Bu rapor sadece ihlallerin bir kaydı değildir. Eylemsizliğin bir kınaması ve çocukları korumak için halihazırda mevcut olan araçların kullanılması çağrısıdır." dedi.

Frazier, raporun 2025'te 38 bin 558 ağır çocuk ihlalini doğruladığına işaret ederek "Bu her bir sayının ardında bedeni, zihni, ailesi, toplumu, eğitimi ve geleceği savaş tarafından saldırıya uğrayan bir çocuk vardır." ifadesini kullandı.

Çocukların "savaş zayiatı" ve "strateji ile pazarlık kozu" olmaması gerektiğini vurgulayan Frazier, çocukların askeri avantaj, bölgesel kontrol, siyasi egemenlik uğruna hayatlarının feda edilebileceği gibi muamele görmesinin tahammül edilemez olduğunu söyledi.

Frazier, 2025 raporunda, ilk kez hükümet güçlerinin genel olarak çocuklara karşı işlenen ağır ihlallerde ana fail olarak öne çıktığına dikkati çekerek "Bu, kolektif insanlığımızda tehlikeli bir çöküşe işaret ediyor, gelecek nesiller bizi bunun için yargılayacaktır." dedi.

Çocuklara yönelik ağır ihlallerin "boşlukta" meydana gelmediğini, çoğunun "devlet aktörlerinin kasıtlı tercihlerinin sonucu" olduğunu ifade eden Frazier, "Açıkça söyleyeyim, uluslararası insancıl hukukta bir boşlukla karşı karşıya değiliz. Kurallar mevcut. İlkeler açık. Eksik olan siyasi irade." diye konuştu.

"Bir okul, bir hastane, bir su noktası asla bir savaş alanı olmamalıdır"

Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) İcra Direktörü Catherine Russell da "Bir okul, bir hastane, bir su noktası asla bir savaş alanı olmamalıdır. Hiçbir çocuk, bir sınıfa veya sağlık tesisine girmenin hayatına mal olup olmayacağını merak etmek zorunda kalmamalı." ifadesini kullandı.

Bugün çatışma ortamında yaşayan milyonlarca çocuk için bu durumun her gün yaşadıkları bir gerçek olduğuna işaret eden Russell, 2025 raporuna ilişkin "Bu rakamlar, uluslararası hukuk kapsamındaki çocukların korunmasının daha sık ve daha yüksek maliyetle ihlal edildiğini gösteriyor." dedi.

Rapordaki bulguların her bir BM üye devletini endişelendirmesi gerektiğini vurgulayan Russell, "Devletlerin, çocukları koruyan yasal ve politika çerçevelerini destekleme, güçlerinin uluslararası hukuka uygun olmasını sağlama ve ağır ihlallerden sorumlu olanları soruşturup hesap vermeye zorlama sorumluluğu vardır." diye konuştu.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in 17 Haziran'da yayımlanan "Çocuklar ve Silahlı Çatışma Raporu"nda, önceki yıla kıyasla 2025'te çocuklara yönelik ağır ihlal vakalarında yüzde 34 artış olduğu belirtilmiş, İsrail güçlerinin Filistin topraklarında 9 bin 465 ağır ihlalle listenin başında yer aldığı kaydedilmişti.

BM Güvenlik Konseyi Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Çalışma Grubu, silahlı çatışmalardan etkilenen çocukları koruma yöntemleri önermek amacıyla Temmuz 2005'te kuruldu.