AB raporu: Hukukun üstünlüğünde ilerleme var ancak bazı ülkelerde yapısal sorunlar sürüyor

AB Komisyonu'nun 2026 Hukukun Üstünlüğü Raporu yayımlandı.

Raporda, üye ülkelerde reformların genel olarak ilerlediği ancak özellikle Macaristan, Slovakya, Bulgaristan, Romanya ve Malta'da yargı bağımsızlığı, yolsuzlukla mücadele ve kurumsal denge-denetim mekanizmalarına ilişkin ciddi sorunların sürdüğü belirtildi.

Hukukun üstünlüğünün AB'nin ekonomik rekabet gücü, demokratik dayanıklılığı ve Tek Pazar'ın işleyişi açısından temel unsur olmaya devam ettiği vurgulanan raporda, geçen yıl üye ülkelere yöneltilen tavsiyelerin yüzde 47'sinin tamamen veya kısmen yerine getirildiği ifade edildi.

Raporda, buna rağmen reformların ülkeler arasında farklı hızlarda ilerlediği ve bazı yapısal sorunların devam ettiği, özellikle yargı bağımsızlığı, yolsuzlukla mücadele, medya özgürlüğü ve kurumsal denge-denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

En fazla eleştiri Macaristan'a

Raporda en fazla eleştirilen ülkelerin başında Macaristan yer aldı.

Macaristan'da başsavcının seçilme yönteminin siyasi müdahale riski doğurduğuna, üst düzey yolsuzluk soruşturmaları ve mahkumiyetlerinde yeterli ilerleme sağlanamadığına işaret edilen raporda, ayrıca AB bütçesini korumaya yönelik Koşulluluk Mekanizması kapsamındaki tedbirlerin yürürlükte kalmaya devam ettiği ve AB Anlaşması'nın 7'nci maddesi kapsamındaki sürecin sürdüğü hatırlatıldı.

Slovakya'da ise geçen yıl yapılan ceza hukuku reformlarının yolsuzlukla mücadele açısından ciddi endişeler doğurmaya devam ettiğinin altı çizilen raporda, yüksek düzey yolsuzluk soruşturmalarının belirgin şekilde azaldığı ve başsavcının geniş yetkilerinin korunduğu ifade edildi.

Raporda, Bulgaristan için Yargı Kurulunun yapısına ilişkin uzun süredir devam eden sorunların çözülemediği, hakimlerin geçici görevlendirilmesi uygulamasının yargı bağımsızlığını olumsuz etkileyebileceği ve üst düzey yolsuzluk davalarında yeterli sonuç alınamadığı belirtildi.

Romanya'da hakimlerin disiplin süreçleri nedeniyle baskı hissetmeye devam ettiği kaydedilen raporda, zaman aşımı kararları nedeniyle çok sayıda yolsuzluk dosyasının kapandığına dikkat çekildi.

Malta'da ise başyargıcın atanmasına ilişkin reformların tamamlanmadığı anımsatılarak, yolsuzlukla mücadele kurumlarının kapasitesinin sınırlı kaldığı ve üst düzey yolsuzluk davalarında güçlü bir mahkumiyet sicilinin henüz oluşmadığı vurgulandı.

Raporda Belçika, Portekiz, İtalya ve Hırvatistan'da uzun yargılama süreleri ile mahkemelerde iş yükünün önemli sorunlar arasında yer almaya devam ettiğine işaret edildi.

Çekya'da yargının dijitalleşmesinde gecikmeler yaşandığına değinilen raporda, Estonya'da ise yargı üzerindeki iş yükünün sürdüğü bildirildi.