“Turqia duhet të sigurojë udhëheqjen e humbur globale”

STAMBOLL (AA) - Robert Dickson Crane, këshilltari i ish-presidentit amerikan, Richard M. Nixon, ka deklaruar se një model turk mund të zhvillohet për të siguruar udhëheqjen e humbur në botë, raporton Anadolu Agency (AA).

“Duhet të kthehemi në urtësinë e Perandorisë Osmane. Ne mund të zhvillojmë një model turk që do të kalonte gjithë rrugës nga Atlantiku në Kinë”, tha Crane në Forumin e TRT World, ku Anadolu Agency (AA) është një partner global i komunikimit.

Komentet e tij erdhën gjatë seancës së parë të forumit të Stambollit të titulluar “Një botë brenda ose jashtë rendit: Njëqind vjet që nga Lufta e Parë Botërore”.

Duke kritikuar politikat e presidentit aktual amerikan, Donald Trump, Crane përmendi Perandorinë Osmane si një kundër-shembull.

“Ishte një administratë e centralizuar (gjatë epokës osmane), por njerëzit ishin autonom dhe identitetet e tyre nuk u kërcënuan. Sot, Shtetet e Bashkuara dhe Evropa ndjejnë se identitetet e tyre janë të kërcënuara. Po përkeqësohet. Ne po humbim shpresën. Ndikimi i SHBA-ve është në rënie në botë dhe Turqia duhet të sigurojë udhëheqjen e humbur”, deklaroi Crane.

Perandoria Osmane, një nga dinastitë më të gjatë në historinë botërore, ka drejtuar zona të mëdha të Evropës Lindore, Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut për më shumë se 600 vjet.

Në të njëjtën seancë, William Hale, një profesor emeritus në Departamentin e Studimeve Politike dhe Ndërkombëtare në Universitetin e Londrës në Shkollën e Studimeve Orientale dhe Afrikës (SOAS), foli për “tre teatrot e konfliktit në Lindjen e Mesme”.

“E para, që nga viti 1948, është konflikti mes Izraelit dhe palestinezëve, në të cilin SHBA-të luan një rol të rëndësishëm. E dyta është në Siri, ku Rusia ka qenë fuqia mbizotëruese, ndërsa fuqitë e SHBA-ve kanë rënë. Dhe, e treta është midis Iranit dhe Arabisë Saudite, ku të dyja, Rusia dhe SHBA-të, janë fuqi sekondare”, deklaroi Hale.

Ndërkaq, Thomas P.M. Barnett, gjeostrategjist ushtarak amerikan dhe analisti kryesor në Wikistrat, tha se, “Ne kemi nevojë të balancojmë marrëdhëniet tona me pjesën tjetër të botës. Ne nuk mund të mbingarkohemi shumë në konkurrencën mes SHBA-ve, Rusisë dhe Kinës, si dhe fuqive të tjera të mëdha në botë”.

I pyetur nëse SHBA-të duhet të eksportojnë siguri në vende të tjera, ai tha se, “SHBA-të kërkuan të përsërisin modelin e tyre të integrimit ndërshtetëror në mbarë botën pas Luftës së Dytë Botërore. Tani ajo quhet globalizimi”.