Hümeyra Ayaz
01 gusht 2026•Përditësim: 01 gusht 2026
Turqia dhe Iraku nënshkruan të premten një marrëveshje njëvjeçare për vazhdimin e funksionimit të Naftësjellësit Irak–Turqi, duke ruajtur një rrugë strategjike eksporti me kapacitet transporti deri në 750.000 fuçi naftë në ditë, ndërsa të dyja vendet vazhdojnë negociatat për një marrëveshje të re afatgjatë, raporton Anadolu.
Ministri turk i Energjisë dhe Burimeve Natyrore, Alparslan Bayraktar, u takua me ministrin irakian të Naftës, Basim Mohammed Khudair, dhe delegacionin e tij në ministri, sipas një deklarate të Ministrisë turke të Energjisë dhe Burimeve Natyrore.
Pas takimit, operatori shtetëror turk i tubacioneve BOTAS dhe kompanitë shtetërore irakiane të naftës, Organizata Shtetërore për Tregtimin e Naftës (SOMO) dhe Kompania e Naftës Veriore (NOC), nënshkruan marrëveshjen për transportin e naftës së papërpunuar.
Marrëveshja u nënshkrua nga drejtori i përgjithshëm i BOTAS-it, Abdulvahit Fidan, drejtori i përgjithshëm i SOMO-s, Ali Nizar Al-Shatri, dhe drejtori i përgjithshëm i NOC-ut, Faisal Hammadi Ramadan.
Marrëveshja e përkohshme, e nënshkruar ndërsa vazhdojnë negociatat për një marrëveshje të re afatgjatë për naftësjellësin, parashikon transportin e deri në 750.000 fuçive naftë të papërpunuar në ditë. Naftësjellësi Irak–Turqi ka shërbyer si një korridor strategjik energjetik mes dy vendeve për gati gjysmë shekulli.
Bayraktar tha se hapat e ndërmarrë pas takimit mes presidentit turk Recep Tayyip Erdogan dhe kryeministrit irakian Ali Al-Zaydi përbëjnë një moment historik në bashkëpunimin dypalësh në fushën e energjisë.
- Synohet shfrytëzimi i plotë i kapacitetit të naftësjellësit
Bayraktar tha se Naftësjellësi Irak–Turqi kontribuon jo vetëm në marrëdhëniet tregtare mes dy vendeve, por edhe në sigurinë globale energjetike.
“Në një kohë kur bota po përballet me krizën e Hormuzit dhe rreth 20 milionë fuçi naftë janë praktikisht të bllokuara në Gjirin Persik, ky naftësjellës ka rëndësi të jashtëzakonshme si një rrugë alternative eksporti”, tha ai.
Duke theksuar se Turqia ka operuar sistemin e dyfishtë të naftësjellësit që shtrihet nga Silopi deri te terminali i eksportit në Ceyhan për afro 50 vjet, Bayraktar tha se BOTAS është përgjegjës për operimin e tubacionit, si dhe për aktivitetet e magazinimit dhe ngarkimit në terminal.
Ai tha se Turqia synon të shfrytëzojë plotësisht kapacitetin ditor prej 1,5 milion fuçish, duke shtuar se në të ardhmen, përveç naftës irakiane, edhe nafta nga Kuvajti dhe vendet e tjera të Gjirit mund të transportohet drejt tregjeve globale përmes kësaj rruge.
Bayraktar shtoi gjithashtu se rafineritë turke janë projektuar fillimisht për përpunimin e naftës së këtij rajoni, ndërsa nafta irakiane dhe ajo e Kirkukut mbeten ndër llojet më të përpunuara në vend.
Veçmas, Bayraktar u takua me kryeministrin irakian Ali Al-Zaydi në Bagdad më 9 korrik, ku diskutuan për Naftësjellësin Irak–Turqi. Al-Zaydi zhvilloi më pas një vizitë zyrtare në Turqi më 28 korrik, gjatë së cilës “Turkish Petroleum” bleu 15 për qind të aksioneve në sipërmarrjen e përbashkët të kompanisë bp me bazë në Kirkuk.
Projekti përfshin kupolat Baba dhe Avanah, si dhe fushat Bai Hassan, Jambur dhe Khabbaz në Kirkuk, një nga rajonet kryesore prodhuese të hidrokarbureve në Irak. Zona kontraktuale vlerësohet të përmbajë mbi 3 miliardë fuçi ekuivalent nafte në burime hidrokarbure në fazën fillestare.
