Necva Taştan Sevinç
22 korrik 2026•Përditësim: 22 korrik 2026
Autoritetet gjermane kanë miratuar një projekt të diskutueshëm që i lejon një filial të kompanisë franceze të energjisë bërthamore Framatome të prodhojë karburant bërthamor të projektuar nga Rusia në bashkëpunim me kompaninë shtetërore ruse Rosatom, transmeton Anadolu.
Ministria e Mjedisit e shtetit veriperëndimor të Saksonisë së Ulët, sipas transmetuesit francez BFMTV, autorizoi kompaninë Advanced Nuclear Fuels (ANF) të zgjerojë prodhimin në fabrikën e saj në Lingen.
Projekti synon furnizimin me karburant të centraleve bërthamore të projektuara nga Bashkimi Sovjetik dhe Rusia që vazhdojnë të funksionojnë në Evropën Qendrore dhe Lindore, ndërsa sipas raportit do të përfshijë pajisje dhe ekspertë rusë.
Ministria tha se autorizimi mund të rishikohet “nëse identifikohen rreziqe të reja”, veçanërisht në lidhje me sigurinë kombëtare.
Ajo tha se ka shprehur vazhdimisht “rezerva” për projektin për shkak të luftës së Rusisë në Ukrainë.
Ministria e përshkroi rastin si “unik”, pasi “shteti rus po zhvillon një luftë agresioni në Evropë, në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare dhe e konsideron Bashkimin Evropian, veçanërisht Gjermaninë, si kundërshtarë”.
Megjithatë, ministria tha se nuk kishte baza ligjore për ta bllokuar projektin, duke argumentuar se një veprim i tillë do të kërkonte sanksione në nivel të BE-së që përfshijnë sektorin bërthamor civil të Rusisë.
ANF-ja e dorëzoi kërkesën e saj në mars të vitit 2022, menjëherë pas fillimit të luftës së Rusisë kundër Ukrainës.
Propozimi u përball me kundërshtime të forta politike, veçanërisht nga të Gjelbrit e Gjermanisë.
Sipas raportit, një vlerësim i ri i sigurisë, i fokusuar në përfshirjen ruse, luajti rol vendimtar në finalizimin e autorizimit.
Sipas Politico, presidenti francez, Emmanuel Macron, gjithashtu e diskutoi çështjen me kancelarin gjerman, Friedrich Merz.
Ministria Federale e Mjedisit e Gjermanisë tha se autoritetet ishin të detyruara ligjërisht të lëshonin lejen kur plotësoheshin të gjitha kushtet e nevojshme dhe rreziqet e identifikuara mund të kontrolloheshin në mënyrë të mjaftueshme.
BE-ja ka vendosur sanksione të gjera ndaj naftës dhe gazit rus, por vendet anëtare kanë vazhduar bashkëpunimin me Moskën në energjinë bërthamore civile për shkak të alternativave të kufizuara.
Disa vende të Evropës Qendrore dhe Lindore, së bashku me Finlandën, vazhdojnë të operojnë reaktorë të projektuar nga Bashkimi Sovjetik që kërkojnë karburant të përshtatshëm.
Rusia gjithashtu mban një pozitë të rëndësishme në zinxhirin global të furnizimit me uranium përmes rezervave të saj dhe interesave në vendet prodhuese të uraniumit, përfshirë Kazakistanin.
