Analiza Vijesti

ANALIZA - Svemir 2.0: Vojno strateško nadmetanje u zamahu

Čini se da je Rusija uspostavila ravnotežu snaga stavljajući se na stranu Kine sa svojim kapacitetima nuklearnog naoružanja

Inci Sokmen Alaca   | 02.07.2021
ANALIZA - Svemir 2.0: Vojno strateško nadmetanje u zamahu

Piše: A. Inci Sokmen Alaca

- Autorka je vanredni profesor na Odeljenju za međunarodne odnose Univerziteta Istanbul Arel (engleski) sa istraživanjima usredsređenim na međunarodnu bezbednost, nacionalnu odbranu i nove tehnologije, terorizam i svemir

ANKARA

U završnoj izjavi poslednjeg samita NATO-a u Briselu navedeno je da će alijansa ojačati svoj politički kapacitet i igrati aktivniju ulogu suočavajući se sa novim pretnjama i izazovima.

Jedna od pretnji je svemir, pitanje koje je pokrenuto tokom samita lidera NATO-a 2019. godine u Londonu, kada je nazvano jednim od novih područja vojne akcije.

Kako se broj aktera u svemiru povećava uz uključivanje privatnog sektora, a dominacija u svemiru smatra primarnim uslovom za uspostavljanje globalne hegemonije, dok razvijene zemlje usavršavaju svoje manevre odbrane i odvraćanja za uslove u svemiru i kako bi se način na koji traje rat koji je izbio u ovom domenu mogao promeniti sa novom generacijom oružja, svemir je ponovo postao strateški istaknuta zona.

Rusija, Kina, Francuska i Sjedinjene Američke Države koje uspostavljaju doktrine svemirskog rata uz pomoć svemirskih komandi i imenovanjem značajnog broja vojnog osoblja - kao i novih odbrambenih sistema naoružanja koje su razvili u tu svrhu - pokazuju da je ovo novo takmičenje poprimilo institucionalni karakter.

Napadi na civilne i vojne satelite koje poseduju zemlje u svemiru sada se smatraju za uzroke rata.

Na NATO sastanku održanom nedavno, konačnoj deklaraciji dodata je odluka da će član 5 slediti i druge zemlje u slučaju takvog napada na bilo koju od 30 zemalja.

U okviru Alijanse takođe je formirana nova svemirska jedinica, sa planovima da svemir bude veliki deo vizijskog dokumenta "NATO 2030: Ujedinjeni za novu eru", koji će biti usvojen 2022. godine.

- Svemir 2.0 i pretnja Kine -

Vanjski svemir (a posebno njegova niska Zemljina orbita, LEO, region), Zemljin prirodni satelit Mesec i druge obližnje planete još jednom su dobili na značaju za zemlje koje imaju pristup svemiru, kao važna strateška polja za povećanje njihove nacionalne moći.

"Svemir 2.0" - Drugi svemirski period u kojem svemir povećava vojne kapacitete zemalja kao "multiplikator snaga" za vojno odvraćanje i snažnu odbranu - sada se dešava.

U početku, tokom Hladnog rata i trke u nuklearnom naoružanju, Sovjetski Savez je dobio pristup moći u svemiru slanjem veštačkih satelita i izvršavanjem putovanja sa niskom orbitom sa ljudskim posadama mnogo pre nego što je SAD bio veoma preteći i pogodile strah u nacionalnoj bezbednosti američke vlade.

Sletanje na Mesec 1969. godine projektom Apollo izjednačilo je odnos snaga u svemiru, a takođe je olakšalo razvoj sistema PVO koji bi mogli da unište nuklearne rakete čim uđu u svemir. Svemirske studije su se suočile sa periodom stagnacije sa krajem Hladnog rata, ali su novi zamah ponovo stekle 2003. godine prvim kineskim kosmičkim letom sa posadom.

Svemirska istraživanja poprimila su višestruki karakter, uz učešće američkih preduzetnika iz privatnog sektora u svemirskim misijama, kao i svemirskih napora Izraela, Indije, Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE), Južne Koreje, Novog Zelanda, Australije i Japana, osim Evropske svemirske agencije (ESA).

Tokom Svemira 2.0, ovoga puta, osim Rusije, i Kina je počela da biva posmatrana kao pretnja od SAD-a i njegovih saveznika.

U završnoj izjavi samita NATO lidera rečeno je da Kina ulaže u destruktivne nove tehnologije koje su sposobne da promene prirodu ratovanja i izazovu bezbednost Alijanse na međunarodnoj areni. Pomenut je i uspon Kine u ekonomiji i vojnoj tehnologiji.

Novo oružje i ratne tehnologije koje se razvijaju uz pomoć svemira, ističu se kao najznačajnija tačka. U tom kontekstu, izjave koje ukazuju da napori Kine da postane globalna sila ne proizlaze iz miroljubivih namera takođe odražavaju percepciju pretnje.

Kina, koja planira da postane svetski lider u veštačkoj inteligenciji do 2030. godine, neprestano razvija autonomne oružane sisteme usmerene oružjem elektromagnetnog spektra i nove tehnologije sa 5G vezom, kao i nove primene u oblasti kvantne teleportacije i biotehnologije, na osnovu ove tehnologije. Kineska vojska je 2015. godine objavila knjigu fokusirajući se na novi koncept "rata svetlosti", koji koristi autonomne i usmerene energetske sisteme oružja zasnovane na podacima i veštačkoj inteligenciji.

Kineski autonomni robot, koji je ovog januara izveo prvo sletanje na tamnu stranu Meseca, izvršio je elektromagnetne eksperimente, istovremeno prikupljajući materijal sa Mesečeve površine. Moglo bi se tvrditi da Kina, koja nastavlja ova ispitivanja u skladu sa lakim ratovanjem, planira da primeni ovaj novi ratni koncept do 2030. godine sa autonomnim i usmerenim oružjem elektromagnetnog spektra koje se može postaviti na satelite - laserskim i mikrotalasnim oružjem velike snage. Ovaj koncept lakog rata zamišljen je, pre svega, kao laserski izgrađen sistem PVO koji brzo uništava hipersonične rakete i interkontinentalne balističke rakete.

Iako međunarodno svemirsko pravo zahteva mirne namere da podstakne svemirske aktivnosti, Kina je 2007. godine izvela vežbu usmerenu na vojne satelite nekih suparničkih zemalja.

Kina je takođe pokazala svoju vojnu sposobnost i spremnost za satelitske ratove obarajući vlastiti meteorološki satelit sa Zemlje. Pored toga, ako uzmemo u obzir da se glavna struktura satelitskih i naoružanih sistema u svemiru formira korišćenjem infrastruktura informacione tehnologije, sajber pretnje su takođe povezane sa svemirskim poljem, a takođe bi se očekivalo da bi sajber oružje zemlje koja je postala lider u tehnologiji veštačke inteligencije bilo destruktivno.

Nije van mogućnosti ni da Kina da razvije sajber softverske sisteme koji bi mogli da onemoguće sve satelite u svemiru, s obzirom na to da se takmiči i za vodeće mesto u svemiru. Antisatelitski naoružani sistemi, a posebno svemirski laserski naoružani sistemi, spadaju u oružje sledeće generacije koje Kina izuzetno ceni.

U "beloj knjizi" o novim kineskim odbrambenim strategijama za 2019. godinu, svemir je definisan kao kritično područje u međunarodnoj strateškoj konkurenciji, a obezbeđivanje bezbednosti u svemiru je navedeno kao prioritetno pitanje za nacionalni i društveni razvoj.

Kineski lider Xi Jinping zatražio je od vojske da razvije nove doktrine i koncepte u svemiru i stvori "svest o svemirskom domenu" za satelite koji kruže oko Zemlje.

Kina nastavlja da razvija module stalne svemirske stanice Tiangong, koji će biti završeni 2024. godine i ispucani u LEO region, sa poslednja tri taikonauta koja je poslala. Ova svemirska stanica ima džinovske robotske krakove koji se protežu do deset metara i mogu primiti svemirski objekat od 20 tona. Osim udara raketama, uništavanja laserom i deaktiviranja sajber-oružjem - kao i zaslepljivanja satelita drugih država - pretnju ove stanice da će uhvatiti satelite drugih zemalja uz pomoć robotskih ruku izrazio je SAD, a kineska modularna svemirska stanica sa sopstvenom orbitom smatrana je vojnom bazom i opasnom u tom pogledu.

- Svemirski savezi -

Svemirska stanica u obliku slova T, na kojoj se mogu izvoditi eksperimenti sa medicinskim i biološkim virusima u okruženju niske gravitacije, smatra se novom laboratorijskom sredinom u kojoj bi Kina nastavila studije u ovoj oblasti. Prema kineskom Programu lunarnog istraživanja, stanice za održavanje života i sistemi postrojenja/otpadnih voda takođe će biti uključeni u stanicu.

Pošto će Međunarodna svemirska stanica u stvari biti ukinuta 2024. godine, Kina želi da ovu misiju zameni sopstvenom svemirskom stanicom.

Zapravo, kako bi učinila transparentnim rad na međunarodnoj svemirskoj stanici, koja je još uvek u izgradnji, Kina je pozvala zemlje koje žele da naučno proučavaju ovu stanicu 2018. godine, zajedno sa Kancelarijom UN za pitanja svemira (UNOOSA). Odabrane zemlje - Rusija, Belgija, Francuska, Nemačka, Indija, Italija, Japan, Kenija, Holandija, Norveška, Meksiko, Poljska, Peru, Saudijska Arabija, Španija i Švajcarska - moći će da učestvuju u istraživanjima sprovedenim na ovoj stanici o svemirskoj medicini, biotehnologiji, niskoj gravitaciji, efektima svemirskog zračenja i gajenju biljaka u svemiru. Spojne jedinice ili priključni lukovi stanice, projektovani da imaju mogućnost kontinuiranog povećanja kapaciteta, razvijeni su za rukovanje artikulacijom modula lansiranih pomoću različitih svemirskih letelica.

Pored svemirske stanice, Kina će lansirati i svoj modularni teleskop Xuntian ili Nebeski kruzer, koji je sličan teleskopu Hubble, ali koji ima 300 puta bolji kvalitet slike, u LEO region blizu svoje svemirske stanice kako bi otkrila bliske zemaljske asteroide, podržala kineske svemirske aktivnosti i doprinela drugim planetarnim studijama.

Teleskop će takođe igrati važnu ulogu u opisivanju ciljnih tačaka novorazvijenog svemirskog laserskog oružja za pogađanje neprijateljskih satelita. Membranski teleskop koji se može postaviti može se fokusirati na laser koji pogađa cilj dok zemaljski radar otkriva ciljne satelite. Sa vojnog stanovišta, moglo bi se pretpostaviti da Kina postavlja sisteme za podršku u nisku orbitu za moguće lagano ratovanje.

Kina, koja će lansirati oko 40 svemirskih objekata 2021. godine, operiše sa istim vrednostima kao i SAD, šaljući svoje letelice na Mars ubrzo nakon SAD-a. Ne bi bilo netačno reći da Rusija takođe podržava sve ove svemirske programe.

Rusi su osmislili sistem protiv satelitskog ratovanja u hladnom ratu protiv SAD-a. Rusi, koji su izgradili prvu svemirsku stanicu Mir, ohrabrili su Kineze da imaju stanice na ovom području, a dve zemlje su se ovog marta dogovorile da uspostave zajedničku lunarnu ispostavu, bilo na Mesecu ili u njegovoj orbiti. Čini se da je Rusija, koju NATO vidi kao potencijalnu pretnju, stvorila ravnotežu snaga priklonivši se Kini svojim snažnim kapacitetima nuklearnog naoružanja i svemirskim iskustvom.

U tom kontekstu, svemirske aktivnosti zemalja Quad alijanse u azijsko-pacifičkom regionu - Japanu, Južnoj Koreji, Indiji i Australiji - takođe podržava SAD protiv Kine.

- Turske svemirske snage -

Američka vlada, koja zaostaje za rivalom u pogledu borbene moći u svemiru, ima strategiju da pokuša da prekine svoje protivnike iznošenjem međunarodnog prava u prvi plan.

Sporazum o svemiru potpisan je 1967. godine nakon što je Sovjetski Savez lansirao Sputnjik u svemir 1957. godine. Slično ovoj strategiji, Artemidski sporazumi potpisani između SAD-a i osam zemalja danas se mogu smatrati prvim korakom ka zaustavljanju aktivnosti Kine i Rusije na ovom satelitu. NATO je izjavio da vojne aktivnosti njegovih rivala neće ostati bez odgovora, dodajući da će se pridržavati međunarodnih sporazuma kako bi osigurao da prostor ne postane vojno naoružan. Pored toga, Sjedinjene Američke Države koriste brzi pad dve svemirske letelice koje je Kina do sada poslala kako bi ubedile svet da se suprotstavi tim aktivnostima Kine.

Aktiviranje turskih svemirskih snaga, za koje je ranije bilo planirano da se uspostave u centralnoj provinciji Eskisehir pod turskim oružanim snagama i čija je organizaciona struktura utvrđena, takođe je odlučeno kako bi doprinelo budućoj svemirskoj jedinici NATO-a.

Novo polje snaga koje će pažljivo nadgledati bezbednost turskih satelita u svemiru biće odvojena jedinica od turskog vazduhoplovstva.

Predviđeno je da će turske kosmičke snage, koje će se pripremiti za aktivnosti nove svemirske misije NATO-a, doprineti razvoju vojske u pogledu svemirske odbrane i sistema naoružanja razvijenih u alijansi. Tako će se postići i brza integracija Turske u područja koja su strateški alarmantna.

Prevods turskog: Can Atalay

*Mišljenje izneseno u ovom članku pripada autoru i ne odražava nužno uređivačku politiku Anadolu Agency (AA).


Na internet stranici Anadolu Agency (AA) objavljen je samo dio sadržaja vijesti koje su putem našeg Sistema protoka vijesti (HAS) dostupne korisnicima. Molimo da nas kontaktirate za pretplatu.
Srodne teme
Bu haberi paylaşın